Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
Ceza yargılamasında, madd gerçeğe ulaşmak amacıyla gerçekleşt r len yargılama
şlemler
le çocuğun yararı kes şt ğ nde, çocuğun korunması öncelenmekte; lg l yasal
düzenlemelerde çocuklara özgü muhakeme şlemler düzenlenerek çocuğun yüksek yararı lkes
çerçeves nde hareket ed lmekted r (Dönmez, 2023). Örneğ n, suça sürüklenen çocuk hakkında
yapılan yargılamada eğ t m hayatını ve geleceğ n etk leyecek tutukluluk kararı yer ne eğ t me
devam edeb leceğ tedb rlere başvurulması yüksek yararının gözet lmes n n b r sonucu olarak
kabul ed lmel d r (Algan, 2021). Çocuklarla lg l yargılamalarda çocuğun yüksek yararı
gözet lerek çocuklara karşı ac l, kararlı ve ad l olarak tepk ver lmel ancak bu tepk çocuğun
yaşına ve durumuna saygı gösterecek n tel kte olmalıdır (İHOP ve İCC, 2012a; 2012b). Tüm
bunlarla b rl kte, adalet s stem nde çocuğun yüksek yararı lkes n n hayata geçeb lmes ç n
çocuğu odağa alan yapıların nşa ed lmes gerekmekte, bu yaklaşımın b r yansıması olarak da
çocuğa özgülenen kurumların genel adl s stemden mekânsal olarak da ayrışarak farklı
b nalarda görev yapması terc h ed lmel d r (Atılgan, 2021).
Çocuğun yüksek yararının gözet lmes lkes ne l şk n hak m, savcı ve avukatlardak b lg
yoksunluğunun eks k ve yanlış yaklaşımlara, bu lkeye bağlamına uygun düşmeyen öznel
anlamlar yüklenmes ne ve net cede b rb r nden farklı uygulamaların hayata geçmes ne neden
olduğu b l nmekted r (Öztürk ve arkadaşları, 2019). Benzer doğrultuda, AB'ye üye devletlerde
adl s stemde çocuklarla çalışan profesyonellerle yapılan görüşmeler n anal z ed ld ğ b r
araştırmada, ülkeler n büyük kısmında çocuğun yüksek yararı kavramının yasal dayanağı
olmasına rağmen katılımcıların çoğunluğunun bu kavramı yoruma açık, karmaşık ve muğlak
b r ter m olarak algıladığı; çocuğun yüksek yararının bel rlenmes n sağlayacak araçların eks k
olduğunu b ld rd ğ , lken n somut b r tanımın olmamasının man pülasyona, öznell ğe ve
gerçekte çocuk haklarını korumayan kararların alınmasına yol açma r sk n taşıdığı ve bu
eks kl ğ n hak mlere karar verme konusunda genell kle çok fazla takd r yetk s tanınmasına
neden olduğu aktarılmış, bu durumun g der leb lmes
ç n de kararlarda çocuğun yüksek
18