Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
yararına hang kr terlerle ulaşıldığına l şk n açıklamalara yer ver lmes gerekt ğ tesp t
ed lm şt r (FRA, 2015).
2.2.2. Çocuğun Yaşama ve Gel şme Hakkı
BMÇHS'n n 6.madde's n n lk fıkrası yaşama hakkına l şk n "Taraf Devletler, her
çocuğun temel yaşama hakkına sah p olduğunu kabul ederler." hükmünü çermekteyken, 2'nc
fıkrası gel şme hakkına yönel k olarak "Taraf Devletler, çocuğun hayatta kalması ve gel şmes
ç n mümkün olan azamî çabayı göster rler." hükmüne sah pt r. Bu madde, sözleşmedek tüm
hakların hayata geç r leb lmes ç n genel b r lked r. Ayrıca çocuğun yaşama ve gel şme hakkı,
çocuğun yaşaması ve gel şmes ç n gerekl olan sağlık, beslenme, eğ t m, oyun ve boş zamanını
değerlend rme ve ş ddetten korunma g b hakları le de bağlantılıdır (Algan, 2021; Akyüz,
2021). Gel şme, sadece çocuğun yet şk nl ğe hazırlanmasıyla lg l değ l, aynı zamanda
çocuğun ç nde bulunduğu dönemde de en uygun koşullara sah p olması gerekt ğ anlamına
gelmekted r (Kırımsoy ve arkadaşları, 2013).
BMÇHS, Beej ng Kuralları, Havana Kuralları, R yad İlkeler g b uluslararası belgeler
ve BMÇHK Genel Yorumları adalet s stem ndek çocukların da " nsanlık a les n n saygın, eş t
ve devred lemez doğuştan gelen haklara sah p b r üyes olduğu ön kabulüne" dayanmaktadır.
Saygınlık, suç snadı altındak çocuklara nasıl davranılması gerekt ğ ne yön veren
rehber lke konumundadır (İHOP ve ICC, 2012a). Saygınlık, yargılanan çocuğa yönel k
uygulamalarda tüm ş ddet b ç mler n n yasaklanması demekt r (BMÇHK, 2007). Yargılanan
çocuklar da d ğer tüm nsanlar g b onurlu muamele görme hakkına sah pt r; onurlu muamele
görmek, d ğer nsanlara onurlu davranmayı öğrenmen n doğasında vardır ve yargı mensupları
ve d ğer görevl ler çocuklara onurlu b r şek lde davranarak onların eğ t m ne katkıda bulunurlar
(Internat onal Assoc at on of Youth and Fam ly Judges and Mag strates, 2017). Ancak adalet
s stem ndek çocuklarla yapılan çalışmalarda, çocukların pol sler , avukatları ve d ğer
19