hırsızlık eylemi, yasaklanmış cinsel davranışının yerine ikame edilen bir harekettir
(Dönmezer, 1984, s. 187). Diğer bir ifadeyle bu teoriye göre suça neden olabilecek
güçlü bir “id”e, güçlü bir “süperego”ya ve güçlü bir “ego”ya sahip olmak üzere
toplam da üç durum vardır. İd’in insan davranışlarının hâkimi olması, süperego’dan
gelen utandırıcı ya da ayıplayıcı baskılar nedeniyle bireyin içine kapanması, id ile
süperego arasında denge sağlayıcı bir egoya sahip olunamaması suça neden
olmaktadır (Artuk ve Alşahin, 2017, s. 160).
Psikoanalitik kurama göre “suç, içe atılmış arzu ve isteklerin meydana çıkış tarzıdır”
(Artuk ve Alşahin, 2017, s. 158). Psikoanalitik görüş içerisinde suçlu, suç teşkil
eden eylemlere ve bir meslek olarak suça, bilinçaltı bazı kuvvetler ve güdülenmeler
tarafından itilmektedir. Bu nedenle de suç davranışı ancak psikoanaliz metodunun
uygulanması ile anlaşılabilir ve mümkünse değiştirilebilir (Alexander ve Healy’den
aktaran Dönmezer, 1984, s. 184).
“Psikoanalitik kurama” bu denli önem atfedilmesi, psikolojik suç teorilerinin bu
başlık altında incelenmesine bağlıdır. Artuk ve Alşahin’e göre psikonalitik kurama
ek olarak “genel kişilik özellikleri ve suç”, “zekâ ve suç” ve “ahlaki gelişim ve suç”
da psikolojik suç teorileri içerisinde ele alınmaktadır (2017, s. 158). Psikolojik
kuramlar, psikoanalatik kuramlar, suçu psikopatiye dayandıran görüşler ve özel
düşünme modeli görüşü olarak da sınıflandırılmaktadır (Sokullu Akıncı, 2016, s.
172-178). Suçu psikopatiye dayandıran görüşlerde ise psikopat kişilik üzerinde
durulmaktadır. Ancak psikopatların suçluların küçük bir bölümünü oluşturduğu
belirtilmektedir (Artuk ve Alşahin, 2017, s. 162).
Biyolojik açıklamalar, bireyin suça yönelmesinin nedeni olarak fiziksel özellikleri
ön plana çıkarırken psikolojik kurama dayalı açıklamalar daha çok kişilik tiplerine
yoğunlaşmaktadır. Biyolojik ve psikolojik etkenler, suçu bireyin kendisiyle
sınırlandırmakta, diğer bir ifadeyle bireyin suça sürüklenmesinde bireysel
faktörlerin üzerinde durmaktadır. Bu kuramlar, “normal” kişilerin de suç işleme
nedenlerini açıklayamamaktadır. Bu nedenle suçun, toplumsal boyutu üzerinde de
ivedilikle durulması gerekmektedir.
71
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle