sağlanmasına bağlamaktadırlar. Ayrıca söz konusu sosyologlar sosyal kontrolü de uyum
ve değer bütünleşmesi kapsamında ele almaktadırlar.
3. Sapma ve Suç Boyutu: Sapmışların özel kurumlar içine dâhil edilerek ayrıştırılması
şeklinde ifade bulmaktadır. Hapishane ve tımarhane gibi kapatılma alanlarında uygulanan
ıslah pratikleri ile suçun önlenmesi için yapılan yönlendirme ve yönetim unsurlarının altı
çizilmektedir. “Norm dışı” olarak tanımlansa da, modern yönetim, düzeni sağlamak için
sosyal kontrol mekanizmaları ile yönetmekte ve toplumun her alanına yerleşmektedir.
Bu durumda sosyal kontrolü, toplum için tehdit olduğu düşünülen eylem ve davranışların,
iktidar mekanizmalarıyla değiştirilmesi, kısıtlanması ve teşvikinin engellenmesi için kullanılan
araçlar olarak tanımlamak mümkündür.
2.4.1.1. Uyum ve Bütünleşme Aracı Olarak Sosyal Kontrol
Uyum aracı olarak sosyal kontrol denildiğinde Wilson (2001)’ın sosyal kontrol hakkındaki
düşüncelerine yer vermek gerekir. Ona göre sosyal kontrol, uyumun sağlanabilmesi için kullanılan
tüm araçları ifade etmek için yetersiz olarak tanımlanan bir kavramdır. Ayrıca “etkileşimcilik,
etiketleme, kontrol teorisi, feminizm, eleştirel kriminoloji ve post- yapısalcılık” gibi yaklaşımlar
tarafından kullanılmaktadır. Bu noktada Wilson (2001: 268), sosyal kontrolün, grup baskısı gibi
gayriresmî mekanizmalardan, adli sistem ve polisle ilgili resmi yöntemlere kadar, sosyal uyumun
sağlanabilmesi için kullanılan araç ve süreçlerin tümünü kapsadığını belirtmektedir.
Bu durumda sosyal kontrolle, norm içini zapt etme, norm dışı alanları denetleme, norm içine
eritme ve yeniden var etmenin amaçlandığını söylemek mümkündür. Potansiyel tehdit veya güvenlik
tehdidi oluşturacak kişi ve davranışlara teşvik edilmemesi, değiştirilmesi ya da kısıtlanması için
kullanılan mekanizmaların tümü sosyal kontrol araçları olarak ifade edilmektedir. Bu araçların bazen
güvenliği sağlama amacıyla alınan önlemler konusunda oluşturulan hukuki kurallar, ceza ve suç
mekanizmaları bazen de hastane, fabrika ve hapishane gibi kapatılma alanlarından oluştuğu
görülmektedir. Toplumlar kendi örgütlenme biçimlerini muhafaza eden çeşitli mekanizmalara
sahiptirler. Toplumdaki bu örgütlenme biçiminde, sosyal düzene uymadığı görülen kişilerin
“marjinal” olarak adlandırıldığı görülmektedir. Bu grupların güvenliği tehdit ettiği düşünülmektedir.
Bunun nedeni ise modern toplumlarda düzen ve güvenliğin aynı paydada buluşmasıdır. Modernlik
öncesindeki toplumlar sosyal ilişkilerinde doğrudan görme duyusuyla beraber birbirleri üzerinde
“informal sosyal kontrol” kurmuşlardır. Böylece gerek dış gerekse iç güvenliklerini korumaya
çalışmışlardır (Hazar, 2012: 20).
59
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle