ve sağlık kurumlarında hizmet veren çalışanların bu bölgelerin dışından geldiği belirtilmiş; bu
durumun bölge halkının yaşadığı soruların çözümlenmesini engellediği ve sosyal kontrolün
sağlanmasında yetersiz kalındığına değinilmiştir (Akers, 1999: 85).
Özetle, ekonomik yetersizlikler ve ekolojik yapıda olumsuzluk gözlemlenen bölgelerde suç
oranlarında yoğunlaşmaların olacağı düşünülmektedir. Düşük ekonomik düzeye sahip olan yerleşim
yerlerinde yüksek ekonomik gelir gruplarının yaşadığı yerlere nazaran daha fazla suç işleyen
çocuğun olduğu belirtilmektedir.
2.3.2. Sosyal Süreç Kuramları
Sosyal süreç diğer adıyla sosyo-psikolojik kuramlar, temelde sosyal etkileşim sürecinin
sonucunda belli suç biçimlerinin öğrenildiğine dayanmaktadır (Sokullu-Akıncı, 2007: 189). Genel
itibarıyla, bu kuramların “Aykırıların Birleşmesi Kuramı” ve “Etiketleme (Damgalama) Kuramları”
olmak üzere iki başlık altında incelendiği görülmektedir:
2.3.2.1. Aykırıların Birleşmesi Kuramı
Edwin H. Sutherland, “Aykırıların Birleşmesi ve Öğrenme Teorisi” şeklinde formüle edilen
kuram; Tarde’nin, “Kanunun Taklidi” adlı eserinde yer almıştır. Bu kuramın Sutherland’ın “Alt
Kültür Teorisi”ni genişleterek oluşturulduğu görülmektedir. O, suç niteliği taşıyan davranışların
kişinin iletişim kurduğu yakın bireyler ve gruplardan öğrenildiğini belirtmektedir (Sokullu-Akıncı,
2007: 196-197). Bireyin suç niteliği taşıyan davranışı öğrenmesi; yasa karşıtı kuralları benimseyen
gruplar ile ilişki kurması, onun sonraki dönemlerde yasaları ihlal etmesi konusunda önemli bir
etmendir (İçli, 1994b: 121).
Sutherland, suçluluğun ne bireysel özelliklerden ne de sosyo-ekonomik etkenlerden
doğmadığını belirtir. Suçun herhangi bir kültürde herhangi birini etkileyen öğrenme süreçlerinin
sonucunda ortaya çıktığını vurgulamaktadır. Ayrıca bireyin, suç davranışlarının aşağıdaki
süreçlerden geçtiği belirtilmektedir (Dönmezer ve Erman, 1997: 431; Bal, 2008: 254-255):
1. Suç öncelikle öğrenilen bir davranıştır.
2. Suç davranışı, etkileşim sürecinde diğer insanlarla ilişkiye geçilmesiyle öğrenilmektedir.
3. Suç niteliği taşıyan davranışlar özellikle birincil gruplar içerisinde öğrenilmektedir. Bu
sebeple, televizyon, sinema ve gazete gibi iletişim araçlarının etkisi daha azdır.
4. Suç eyleminin öğrenilmesi, bazen çok karmaşık, bazen de çok basit suç işleme
tekniklerinin öğrenilmesiyle mümkün olabilmektedir. Bunun yanında güdülerin, tavırların,
davranışların ve tutumların belirli yönlerinin öğrenilmesi suç davranışını etkilemektedir.
53
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle