24 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI Okulöncesi eğitimdeki kurumlara ilişkin değerlendirme yapılırken “toplum temelli kurumlar”a özellikle dikkat çekmek gerekiyor. Son yıllarda üst politika belgelerindeki hedeflerle uyumlu olarak artış gösteren ‘’toplum temelli kurumlar’’da öğrenim gören öğrenci sayısı bu yıl ilk defa düşüş gösterdi. Geçtiğimiz eğitim-öğretim yılında %7,0 olan oran bu yıl %4,1’e düştü. 2020-21 eğitim-öğretim yılında “toplum temelli kurumlar”da öğrenim gören öğrenci sayısı 50.220’dir. Örgün eğitim istatistiklerinde ‘’toplum temelli kurumlar’’, “Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı 4-6 yaş kurslar, belediyelerce açılan kreşler, derneklerce açılan kreşler”i kapsıyor.69 Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı 2020 Yılı Faaliyet Raporu’nda70 4-6 yaş grubuna yönelik kurslarda 181.808 öğrencinin öğrenim gördüğü paylaşılıyor.71 MEB istatistiklerine göre 2019-20 eğitim-öğretim yılında ‘’toplum temelli kurumlar’’da öğrenim gören öğrenci sayısı 113.762’ydi. İlgili resmi belgelerde bu verilere ilişkin sağlanan bilgiler, farklı kurumlar tarafından paylaşılan veriler arasındaki tutarsızlığı anlamakta yetersiz kalıyor. EÇE alanında çalışan uzmanlar ve kurumlar, 3-5 yaş grubunu kapsadığı belirtilen okulöncesi eğitim verilerine 4-6 yaş grubu çocukların kayıt olabildiği Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı kursların dahil edilmemesini öneriyorlar. Bu kursların belediye ve derneklerce açılan kreşlerle birlikte toplum temelli kurumlar altında verilmesi, okulöncesi eğitimde okullulaşma oranlarının değerlendirilmesini de güçleştiriyor. Okulöncesi eğitime ilişkin veriler Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı 4-6 yaş kurslar ayrıştırarak sunulmalı, toplum temelli kurumlara kayıtlı olduğu belirtilen çocukların ne kadarının Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı kurslarda eğitim gördüğü kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılmalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı 2021 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu’nda 5 yaşta okulöncesi eğitimin zorunlu olması hedefi yerine getirildiğinde kurum tarafından sağlanan kursların da zorunlu eğitim çerçevesinde değerlendirilmesi için MEB’le görüşmelerde bulunulmasının planlandığı belirtiliyor.72 Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından sağlanan Kur’an kursu eğitiminin sunduğu eğitimin müfredatı ve modeli, okulöncesi eğitim kapsamında değerlendirilmesi için gerekli koşulları sağlamıyor. Bu kurslarda görevli kişiler için okulöncesi öğretmenliği yapmak için gerekli olan, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nca saptanmış yükseköğretim kriterlerini73 sağlama yükümlülüğü de yoktur. Bu kurslarda sunulan hizmetlerin çocuğun din veya inanç özgürlüğünü de içerecek biçimde çocuk hakları norm standartları ile ulusal mevzuat göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi ve bu hizmetlerin çocuklara etkilerine yönelik izleme ve değerlendirme çalışmalarının yapılması ihtiyacı da sürüyor. 69 MEB, 2021b. 70 Diyanet İşleri Başkanlığı, 2021a. 71 Bahsedilen kurslar MEB’in paylaştığı örgün eğitim istatistiklerinde ‘’Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı 4-6 yaş kurslar’’, Diyanet İşleri Başkanlığı 2020 Yılı Faaliyet Raporu’nda ‘’4-6 yaş grubu Kur’an kursları’’ olarak ifade ediliyor. 72 Diyanet İşleri Başkanlığı, 2021b. 73 MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB), 2014.