ÖĞRENCİLER VE EĞİTİME ERİŞİM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2021
Toplum temelli eğitim anlayışı yerel ihtiyaçları ve kaynakları göz önünde bulunduran,
çocukların eğitim ve gelişim ihtiyaçlarının bulunulan çevrenin değerleriyle
örtüştürülerek karşılanabileceği eğitim ve bakım hizmetlerinin çocuklara ve
ebeveynlere sunulmasını sağlar.74 Toplum temelli EÇE hizmetleri yerel yönetimlerin,
kamu kurum ve kuruluşlarının, özel kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin
işbirliğinde ve yerel halkın katılımı sağlanarak sunulur. Sunulan EÇE hizmetlerinde
dezavantajlı koşullar sebebiyle okulöncesi eğitime erişimde zorluklar yaşayan çocuklar
önceliklendirilir ve hizmetlerin sağlanmasında çocukların koşullarından kaynaklanan
farklı ihtiyaçları göz önünde bulundurulur.75
Toplum temelli kurumlarda sağlanan eğitim çocuğa ve çevresine özel
ihtiyaçlara cevap verse de eğitimin ve eğitmenlerin standartları resmi
kurumlarla uyumlu olmalıdır. Bu kurumların eğitim programları çocuk
gelişiminin tüm yönlerini kapsamalı, eğitim ortamları çocukların biyolojik
ve fiziksel gereksinimleriyle uyumlu olmalı, öğretmenlerinin donanımı MEB
yeterliliklerini karşılamalı ve ölçme ve değerlendirme standartları bulunmalıdır.
TOPLUM TEMELLİ ERKEN ÇOCUKLUK EĞİTİMİ ve ÇABA ÇOK AMAÇLI ERKEN
ÇOCUKLUK EĞİTİMİ MERKEZİ (ÇABAÇAM) MODELİ
ÇABAÇAM
2008 yılında toplum temelli erken müdahale programı olarak hayata geçirilen
ÇABAÇAM, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde ÇABA Derneği
ve Kepez Belediyesi işbirliğiyle kuruldu. Bu modelle sosyoekonomik koşulları
nedeniyle EÇE hizmetlerine erişemeyen çocuklara ve ailelerine ücretsiz hizmet
sağlanıyor. 2015 yılında Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği’yle
(SGDD-ASAM) kurulan işbirliği sayesinde sığınmacı çocuklar ve aileleri de çalışma
kapsamındadır. Ayrıca ÇABAÇAM modelinin uygulanmasında gönüllü olarak
çalışan farklı lisans/lisansüstü programlarında öğrenim gören öğretmen adayları
için bireysel ve mesleki olarak güçlenme sağlayacak alan oluşturuluyor. Öğretmen
ve öğretmen adaylarının, akademisyenlerin, yerel yönetimlerin, sivil toplum
örgütlerinin işbirliğine dayanan bu model toplum temelli erken çocukluk eğitimi
için iyi bir örnek oluşturuyor. Kurulduğu günden bu yana ÇABAÇAM modelinden
yaklaşık 250 çocuk ve 550 öğretmen adayı faydalandı.
Modelin etkililiği üzerine yapılan çalışmalar, modelin çocukların bilişsel, fiziksel,
dil, sosyal ve duygusal gelişimlerine ve ilkokula hazırbulunuşluklarına olumlu
katkı sağladığını, mülteci çocukların dil gelişimlerini desteklediğini ortaya
koyuyor.76
74
Doç. Dr. Mine Göl Güven tarafından ERG’yle paylaşılan yazılı görüştür.
75
Tuğrul ve Yılmaz, 2013.
76
Çelebioğlu Morkoç ve Aktan Acar, 2014; Türker Üçüncü ve Aktan Acar, 2021.
Çaba Çok Amaçlı Erken
Çocukluk Eğitimi Merkezi
https://cokamaclimerkez.comu.
edu.tr/
25