Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
maddes n n 1' nc fıkrasında, suç snadı altında olan ya da hüküm g ym ş çocukların saygınlık
ve değer duygusunu gel şt recek n tel kte muamele görme hakkını kabul etm ş olması, bu
çocuklara yönel k olarak ayrımcılığı önlemeye dönük önlemler alınmasının önem n
göstermekted r (İHOP ve ICC, 2012a).
Demokrat k toplumun temel lkeler nden olan ayrımcılık yasağı, AİHS' n 14'üncü
maddes le de düzenlenm ş, "c ns yet, ırk, renk, d l, d n, s yasal veya d ğer kanaatler, ulusal
veya toplumsal köken, ulusal b r azınlığa a d yet, servet, doğum başta olmak üzere herhang
başka b r duruma dayalı" olarak h çb r ayrımcılık gözet lmeks z n herkes n sözleşmen n d ğer
maddeler nde yer alan hak ve özgürlüklerden yararlanacağı güvencelenm şt r; bu doğrultuda
AİHM' n de ayrımcılık karşıtı olan gen ş b r çt hat çerçeves bulunmaktadır (Avrupa B rl ğ
Temel Haklar Kurumu ve Avrupa Konsey , 2015).
Adl yedek çocukların haklarının eş t şek lde korunmasını ve bu haklara saygı
göster lmes n sağlamak ç n özel tedb rler n yer ne get r lmes gerekmekted r. Örneğ n, etn k,
d n veya d lsel b r azınlığa mensup olan çocukların yasal şlemler sırasında tercüman
kullanımına; adalet s stem ç nde sıklıkla ayrımcı muameleye maruz kalan kız çocuklarının
toplumsal c ns yete duyarlı b r yaklaşıma; hareket güçlüğü çeken, görme ya da ş tme kaybı
olan çocuklar er ş mler n n sağlanması ç n gerekl önlemlere; let ş m ve öğrenme güçlüğü
bulunan çocukların da uzmanlar tarafından desteklenmeye gereks n m duyab lecekler
gözet lmel d r (Sheahan, 2021). Bu tür farklı ht yaçları olan çocukların tercüman ve adl
yardım g b h zmetlerden faydalandırılması devlet n poz t f yükümlülükler kapsamındadır
(Algan, 2021).
B l şsel zorluklar, st smar ve hmal, ot zm, d kkat dağınıklığı ve h perakt v te
bozukluğu, z h nsel engell l k ve akıl hastalığı g b durumlara sah p çocuklar, ceza adalet
s stem nde oldukça fazla tems l ed lmekted r (Lynch & L efaard, 2020). Bu tür savunmasız
çocuk gruplarına yönel k pol t ka eks kl kler n n b r sonucu olarak doğab len f l
26