Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
anlayab lmes ç n se hukuk jargonun kullanımından kaçınılmalı; duruşmanın amacı, usulü,
duruşmaya katılanlar ve roller çocuğa anlatılmalı; karar çocuğa açıklanmalı ve çocuğun suçun
sonuçlarını anlamasına destek olunmalıdır.
Çocukların katılım hakkına l şk n olarak L efaard'ın (2016), uluslararası çocuk hakları
standartları le AİHM çt hadı arasında "çapraz döllenme" olarak tanımladığı hukuk
gel şmelerden bahsetmek de öneml d r. Buna göre AİHM, ÇHS'n n 40'ncı maddes ne açıkça
atıfta bulunarak, AİHS' n ad l yargılanma hakkını düzenleyen 6'ncı maddes kapsamında
çocuğun ad l yargılanma hakkının b r parçası olarak etk l katılım hakkını tanıdığı kararlar
verm ş, bu çt hat da BMÇHK'ya lham kaynağı olarak, "Çocuk Adalet nde Çocuk Hakları"
konulu 10 Numaralı ve çocuğun d nlen lme hakkına l şk n 12 Numaralı Genel Yorumunda
kend s n gösterm şt r. Bu çapraz döllenme daha sonra Avrupa Konsey Çocuk Dostu Adalete
İl şk n Rehber İlkelere yansımış, AİHM tarafından da Rehber lkeler n referans göster lmes le
etk leş me devam ed lm şt r (L efaard, 2016)
2.2.4. Ayrımcılık
BMÇHS'n n 2'nc maddes "Taraf Devletler, bu Sözleşmede yer alan hakları kend
yetk ler altında bulunan her çocuğa, kend ler n n, ana babalarının veya yasal vas ler n n sah p
oldukları, ırk, renk, c ns yet, d l, s yasal ya da başka düşünceler, ulusal, etn k ve sosyal köken,
mülk yet, sakatlık, doğuş ve d ğer statüler neden yle h çb r ayrım gözetmeks z n tanır ve taahhüt
ederler" hükmü le ayrımcılığı yasaklamış, Sözleşmedek tüm haklardan her çocuğun ayrım
gözet lmeks z n yararlanacağı bel rt lm şt r.
Tüm çocukların bu haklardan faydalanab lmes n sağlamak ç n taraf devletler n
eş ts zl kler g dereb lecek olumlu önlemler almaları gerekmekted r (BMÇHK, 2013). Eş tl k
her zaman her çocuğa aynı tutumun alınmasını gerekt rmed ğ ç n ayrımcılık yasağı da bu tür
"hak eş ts zl ğ n düzelt c eylemler " yasaklamamaktadır (Akyüz, 2021). BMÇHS'n n 40'ıncı
25