Bu düzenlemelerle hükümlü olan mahpusların infazlarının geçici olarak durdurularak tahliye edilmesi ve tutuklu yargılanan mahpusların adli kontrol hükümleriyle serbest bırakılması yerine infaz düzenlemelerinde eşitlik ilkesine aykırı değişiklikler yapılarak belli suç tipleri ile siyasi mahpuslar bu düzenlemelerde kapsam dışı bırakılmış, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, açık hapishaneye ayrılma gibi haklardan yararlanamamışlardır. Mahpuslar salgın boyunca risk altında tutulmaya devam edilmişlerdir. Salgının yarattığı riskler dışarıdaki insanlar kadar mahpuslar için de geçerliyken, düzenlemelerin tüm mahpusları kapsamaması ve özellikle siyasi mahpusların dışarıda bırakılması, hem CİSST hem de diğer insan hakları örgütleri tarafından eşitlik ilkesini ve ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle eleştirilmiştir.26 Ayrımcılık yasağı ile eşitlik birbirleriyle yakın ilişki içinde olan, benzerliklerle beraber farklılıkları da ihtiva eden kavramlardır. Genellikle aynı ilkenin pozitif ve negatif görünümleri olarak kabul edilmektedirler. Ayrımcılık yasağı, İnsan Hakları Evrensel 27 28 Beyannamesi, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar 29 Uluslararası Sözleşmesi, 30 Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme, 31 33 32 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı ve 2000/43/EC sayılı AB Konseyi Direktifi 34 gibi birçok uluslararası belgede düzenlenmiş. Bu belgelerde ayrımcılığa uğrayabilecek gruplar üzerinden sınırlamaya gidilmeden daha genel ifadeler ile korumanın kapsamı genişletilmeye çalışılmıştır. Bu tutum ulusal belgelerin düzenlenmesinde de korunmaya çalışılmış olup ayrımcılık yasağına Anayasada ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nda yer verilmiştir. Bu maddelerde de görüleceği üzere Türkiye, ayrımcılık yasağını düzenleyen, yukarıda adı geçen sözleşmelerin birçoğuna taraf olmuş bunları iç hukukunun parçası haline getirmiştir. 35 Ayrımcılık yasağı bu temel metinlerin yanı sıra ayrıca İnfaz Kanunu’nda da doğrudan düzenlenmiş; “Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kurallar hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, millî veya sosyal köken ve siyasî veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanır” denilmiştir. Dolayısıyla hapishanedeki mahpuslara eşit davranmak yukarıda sayılan uluslararası mevzuat ile temel ulusal düzenlemelerin yanı sıra infaz kanununun da gereğidir. Kanunda doğrudan cezanın infazına ilişkin hükümlerde ayrımcılık yasaklandığı için koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, açık hapishaneye ayrılma gibi infaz aşamalarının tümünde bu yasak geçerlidir. 26 https://cisst.org.tr/basin_duyurulari/mecliste-yakin-zamanda-gorusulecegi-duyurulan-hapishanelere-iliskin-yasa-degisikligi-taslagi-hakkinda/ Erişim Tarihi: 02.01.2021 27 Beyanname’nin Resmi Gazete’de yayımlanmasına dair Bakanlar Kurulu Kararı için bkz. 27.05.1949 tarihli ve 7217 sayılı Resmi Gazete. 28 Sözleşme’nin Yürürlüğe Giriş Kararnamesi için bkz. 21.07.2003 tarihli ve 25175 sayılı Resmi Gazete 29 Sözleşme’nin Yürürlüğe Giriş Kararnamesi için bkz. 11.08.2003 tarihli ve 25196 sayılı Resmi Gazete. 30 Sözleşme’nin Yürürlüğe Giriş Kararnamesi için bkz. 16.06.2002 tarihli ve 24787 sayılı Resmi Gazete. 31 Sözleşmenin Yürürlüğe Giriş Kararnamesi için bkz 19.03.1954 tarih ve 8662 sayılı Resmi Gazete 32 Şartın Yürürlüğe Giriş Kararnamesi için bkz. 14.10.1989 tarihli ve 20312 sayılı Resmi Gazete 33 Şartın Türkçe çevirisi için bkz. https://sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Avrupa_Birligi_Temel_Haklar_Sarti%E2%80%8B.pdf Erişim Tarihi: 02.01.2021 34 35 Direktifin Türkçe çevirisi için bkz. https://www.tihek.gov.tr/upload/file_editor/2019/03/1551818880.pdf Erişim Tarihi:27.09.2021 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5275&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 Erişim Tarihi: 02.01.2021 12