Mart ayından Kasım ayına kadar 368 hapishanenin 117’sinde pozitif vaka görüldüğü belirtilmiş, COVID-19 testi pozitif vakalardan 120 vakanın tedavilerinin sağlık kurumlarında devam ettiği ve genel sağlık durumlarının iyi olduğu belirtilmiştir. Fakat ilk açıklamada yer aldığı gibi kaç mahpusun pozitif olduğu açıklanmamıştır. 1 Penal Reform International’ın COVID-19 raporunda 88 ülkeden 102.537 mahpusa virüsün bulaştığı ve 36 ülkeden 1569 mahpusun COVID-19 sebebiyle öldüğü belirtilmiştir.24 Türkiye’de açıklanan resmi verilere göre ise: “Kovid-19 salgınının ülkemizde etkili olduğu 14 Mart 2020 tarihinden bu yana 3 Nisan, 4 Nisan, 8 Nisan, 15 Nisan, 15 Mayıs, 21 Mayıs, 28 Temmuz, 12 Ağustos, 21 Ağustos ve 24 Ekim’de hayatlarını kaybeden 10 hükümlünün kronik rahatsızlıkları (diyabet, hipertansiyon, tüberküloz, KOAH, astım) nedeniyle salgın öncesinde veya salgın sırasında hastanelerde tedavi edildikleri, 12 Eylül ve 2 Ekim’de vefat eden 2 hükümlünün ise Kovid-19 virüsüne bağlı olarak bağışıklık sistemlerinde gelişen komplikasyonlar sebebi ile vefat ettiği tespit edilmiştir.” Bu süreçte hayatını kaybeden diğer mahpusların da hastane geçmişleri ve kronik hastalıklarının olduğu üzerinde durulmuştur. 2019-2020 yılları arasında hapishanelerde hayatını farklı sebeplerle kaybeden mahpus sayısı da açıklanmamıştır. Bu açıklamaların hiçbirinde hapishane personeliyle ilgili bilgi verilmemiş, mahpuslara ek olarak diğer hapishane çalışanlarının hastalık ve ölüm oranları paylaşılmamıştır. Pandemi Sürecinde Yapılan İnfaz Düzenlemeleri COVID-19 salgınıyla birlikte birçok ülkede hapishanelerdeki kalabalıklaşmanın azaltılmasına yönelik çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Kalabalıklaşmanın yarattığı birçok olumsuzluğa ek olarak mahpusların kötü muameleye maruz kalması ve sağlık hakkı ihlali gibi problemler infaz koşullarını ve hapsetmenin alternatiflerini konuşulmasını gündeme getirmiştir. COVID-19 gibi salgınlara yönelik hükümetlerin yasalarını, politikalarını ve uygulamalarını tekrardan gözden geçirmeleri uluslararası otoriteler tarafından önerilmiştir. Türkiye’de de aşırı kalabalıklaşmanın yüksek risk doğuracağı, hapishanelerde yeterli önlemin alınmaması, mahpusların fiziksel ve psikolojik sağlıklarını koruyacak imkânların yaratılmamasının bu salgının boyutlarını daha da artıracağı dile getirilmiştir. COVID-19’un yarattığı yapısal sorunlara yönelik acil adımlar atılması gerekliliği üzerine hükümet yeni infaz düzenlemesini duyurmuştur. İnfaz düzenlemesi çalışmaları uzun zamandır gündemde olsa da bu sürecin salgın ile beraber herhangi bir tartışma zemini yaratılmadan, yapılan tavsiyeler ve öneriler gündeme alınmadan hızla kanunlaştırılması eleştirilmiştir. COVID-19 salgının hapishanelerdeki etkisini yakından takip eden, salgının etkisine dair raporlar hazırlayan ve basın açıklamaları ile önerilerini paylaşan sivil toplum kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve demokratik kitle örgütlerinin görüşleri dikkate alınmamış ve bu sürece dahil edilmemişlerdir. Bu kapsamda yapılan ilk İnfaz düzenlemesi 25 15.04.2020 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmiş ve Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 24 Penal Reform International’ın raporu: https://cdn.penalreform.org/wp-content/uploads/2020/07/Coronavirus-briefing-July-2020.pdf Erişim Tarihi: 12.08.2021 ve COVID -19 sebebiyle ölen mahpusların kaynak raporu: https://www.jpp.org.pk/covid19-prisoners/ Erişim Tarihi: 12.01.2021 25 https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/04/20200415-16.htm Erişim Tarihi: 02.01.2021 11