ÖĞRENCILER VE EĞITIME ERIŞIM EĞİTİM İZLEME RAPORU 2020
Sıfır Ayrımcılık Derneği tarafından yürütülen çalışmaya göre96 kentlerde
yaşayan Roman öğrencilerin çoğunluğu okuma ve yazma öğrendikten
sonra, ilkokul 3. sınıfın ardından eğitimi terk ediyor ve ailelerinin ekonomik
faaliyetlerine destek olmak amacıyla çalışmaya başlıyorlar.
Kırkayak Kültür Göç ve Kültürel Çalışmalar Merkezi’nin 2019 yılında Gaziantep ve 97
Şanlıurfa’daki Türkiyeli ve Suriyeli Dom ve Abdal çocukların eğitimine odaklanan ve
Ağustos 2020’de yayımlanan araştırma raporuna98 göre, göçebe Dom ve Abdal
toplulukların ekonomik durumunun yetersizliği, çocuk işçiliği ve eğitim ortamlarındaki
ayrımcılık çocukların eğitime devam etmesini zorlaştırıyor. Bu bulgular Roman
çocukların eğitimde yaşadığı zorlukların kesişimsel boyutunu, sorunun yoksulluk ve
çocuk işçiliği bağlamlarında da ele alınması gerektiğini gösteriyor.
ROMAN ÇOCUKLARIN OKULU TERK ETMESINDE VEYA OKULA DEVAM
EDEMEMESINDE ÖNE ÇIKAN SEBEPLER:99
• Ebeveynlerin, eğitim ve bilinç eksikliğinden dolayı eğitime gereken önemi
vermemesi;
• Erken ve çocuk yaşta evlilik yapma;
• Çocuk işçiliği; çocuğun çalışarak aile bütçesine katkıda bulunma mecburiyeti;
• Ebeveynlerin çocuğun temel eğitim giderlerini (kırtasiye, okul forması)
karşılamakta zorlanması;
• Tek odalı evlerde yaşam; çocuğun ders çalışma koşullarına sahip olmaması;
• Yoksulluk nedeniyle çocukların okula kahvaltı yapamadan gitmeleri ve derslere
odaklanamamaları;
• Yaygın olarak çocukların kimliklerinin geç çıkarılması nedeniyle çok sayıda
öğrencinin gerçekte 14-15 yaşlarındayken nüfusta 7-8 yaşlarında görünerek
okula başlaması ve bunun hem bu gruplara mensup çocuklar hem de aynı
sınıftaki diğer çocuklar için uyum sorununa yol açması;
• Çocukların ev ödevlerine yardım edecek kimsenin olmayışı;
• Performans ödevleri olarak bilinen uygulama ödevlerinin internet üzerinden
yapılması; büyük oranda evlerinde internet erişimi olmayan çocukların bu
ödevleri yapamamaları nedeniyle sözlü notlarının düşük olması ve ödevi
yapamayınca okulda rencide olmaları;
• Çocukların okullarda ayrımcı ve ötekileştirici muameleye maruz kalması.
97
Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi, 30 Ekim 2017.
98 Kırkayak Kültür Göç ve Kültürel Çalışmalar Merkezi, 2020.
99 Piirainen, 2016’dan aktaran Karan, 2017.
43