gözlemlenebilen ya da zihinsel durumların olduğunu ayırt etmesi gerekmektedir.
İkincisinde içten gelen durumların dışarıdan etkilenebildiğini anlaması, daha sonra ise
davranışlar ve açıkça görünen gerçek arasında farkların olabileceği ve en son olarak
aynı durumları başkalarının farklı şekillerde yorumlayabileceğini anlaması ile bu
sürecin gelişimi tamamlanmaktadır [69].
Sosyal bilişin günlük hayatımıza etkisi, yokluğu ya da yeterince gelişmemiş
olması ile sosyal ilişkilerin ve bireyin sosyal hayatı ile iletişiminin yeterince etkin
olamayışı ile de anlaşılabilmektedir. Sosyal bilişin oluşmamış ya da yeterince
gelişmemiş olmasının en bilinen örneği otizm spektrum bozukluklarıdır. Otizmli bir
bireyin sosyal yaşamda ne kadar zorluk çektiği aşikardır. Bu zorluk kendi dünyasında
olma halinden ve dünyayı diğerlerinin gözlerinden yorumlayamamasından
kaynaklanmaktadır. Dünyanın diğerlerinin gözlerinden yorumlanamamasına mecaz,
deyim, kinaye, ima ve niyetin anlaşılamaması ve sözel olmayan iletişim parçaları olan
mimik, jest, beden dili ve davranışlardan çıkarımda bulunamaması gibi durumlar
örnek olarak verilebilir [68].
2.3.3.2.1. Sosyal bilişim gelişimi
Sosyal bilişin gelişimi çocuklarda yaşla birlikte gelişme göstermektedir.
Yaklaşık 9 aylık zaman diliminde oluşan ortak dikkat ve öncül anlatım işaretlemesi
bebeklerde sosyal biliş gelişiminin ilk basamakları olarak değerlendirilebilir[70]. 14.
aydan itibaren empati gelişiminin öncülleri olan başkalarının duygularını ve
duyguların davranışlara yansımasını anlama başlamaktadır.
Sosyal bilişin gelişimi sırasında çocukların; diğer insanların da bir zihne sahip
olduğunu bilme, bu zihnin kendisinden farklı olduğunu ayırt edebilme aşamalarından
geçmesi gerekmektedir. Bu ayırt edebilme çocuğun içerden veya dışardan gelen
uyarılar gözlemlediği durumun zihinsel durumdan farklı olabileceğini anlaması ile
başladığı varsayılmaktadır[69].
Görmenin bilmeye kılavuzluk ettiği yaklaşık 18 ay civarı çocuklar tarafından
fark edilmeye başlanmakta; ancak bu prensip 3 yaşındaki çocuklar tarafından tam
olarak gelişmeye başlamaktadır[71].Görüntü ile gerçek arasındaki fark ise, yaklaşık 4
yaşındaki çocuklar tarafından anlaşılabilinir. Bu dönemde, çocuklar farklı insanların
29