öğrenme, etiketleme gibi) suçu açıklama potansiyellerinin sınırlı olduğu belirtilmektedir.
Teorileri birleştirilmektedir çünkü olgular; Khun’un ifadesiyle, tek bir paradigma ile izah
edilemeyecek kadar karmaşıktır (Dolu, 2010: 466). Suçun yeni teoriler ile açıklanmaları
çabaları 1980’lerde yoğun olarak yapıldığı görülmektedir. Bu bağlamda yapılan bütünleşik
teoriler şunlardır:
“Kaplan: Benliğin Aşağılanması Teorisi”, bazı ergenlerin suç işlemeye ve uyuşturucu
kullanmaya yönelmelerinin temelinde; düşük öz güven (low self esteem) veya benliğin
aşağılanması (self-derogation) faktörü yatmaktadır. Kaplan, benlik yapısının kendine
özgüven/öz saygı ekseninde gelişmiş olmasının, negatif bir benlik yapısını/algısını
azalttığını ileri sürmektedir (Kaplan vd., 1987).
Kaplan'ın tanımladığı gibi, olumlu yetişkin davranışını uyandıracak şekilde
davranma ihtiyacı, çocuğu yetişkinlerin kendi kendine tepkilerine karşı duyarlı hale getirir.
Bu nedenle, zamanla, başkalarının hayali tepkileri ile kişinin kendi kendine tepkileri arasında
sembolik bir ilişki oluşana kadar, başkalarının rolü uygun davranış için bir rehber olarak
benimsenecektir.
Quinney: Suçun Siyasal Ekonomik Kuramına göre; suçluluk, büyük ölçüde
kapitalizmin çelişkileri ve gelişen siyasal ekonomik yapı analizine dayanmaktadır. Kapitalist
bireylerin hayatta kalma, kazançlarını biriktirme ve rakip şirketleri ele geçirme yönünde
sergiledikleri davranış biçimleri suçlar olarak karşımıza çıkmaktadır (Kızmaz, 2006).
Colvin ve Pauly: Suçun Yapısal Marksist Teorisi, suçluluk oluşumunun tüm
süreçlerini kapitalist üretim ilişkileri ve sınıf yapısının yeniden üretilmesinin gizli
sonuçlarıyla açıklamaktadır (Kızmaz, 2006).
Wilson ve Herrnstein: Bio-Sosyal Suç Kuramı, bireylerin davranış yöneliminin
rasyonel olduğunu varsaymaktadır. Diğer bir deyişle kuram, bireylerin herhangi bir
davranışı sergilemeden önce söz konusu davranışın kendileri açısından ödül ve maliyet
sonuçlarını hesapladıkları öncülüne yaslanmaktadır (Kızmaz, 2006).
Pearson ve Weiner: Kavramsal Tümleşik Modelin özelliği, suç ve suçluluğun hem
bireysel hem de bireysel olmayan faktörlerini uzlaştırmaya çalışmasıdır. Ona göre suç
önceleyen ve denetimini sağlayan -Yararlılık (ödül ve ceza), Davranışsal beceri (taklit ve
pekiştirme yoluyla suç işlemeği öğrenme teknikleri, suç işlemek için elverişli fırsatların
olduğuna ilişkin göstergelerin varlığı, davranışsal kaynaklar, hedefe kestirme yollardan
23