Yapılan görüşmelerde, kız çocuklarının yetişkinlere özgü bir kurumda kalmaları nedeniyle,
eğitsel sosyal spor faaliyetlerinden yeterince faydalanamadıkları anlaşılmıştır. Kadın Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu'nda oyun salonunun olmadığı, kız çocuklarının oyun salonuna gitmeyi talep
ettiklerinde infaz koruma memurları tarafından “Siz çocuk musunuz?, Siz çocuk değil
kadınsınız.” denerek taleplerinin reddedildiği, kurumda resim, saz, folklor, kuaför kurslarının
bulunduğu, kız çocukların kurslara katılmak için dilekçe yazmalarına rağmen kurslara
götürülmedikleri, eğitim biriminden yanıt alamadıkları, memurların bu faaliyetlerin yetişkinler
için olduğunu söyledikleri, ısrarlı talepleri üzerine haftada 1 etkinliğe çıkarıldıkları, Kurumda
haftada 1 gün 1 saat spor aktivitelerinin olduğunu fakat memurlarının iş yoğunluğu nedeniyle
spor saatini kısıtladıkları, spor malzemelerin de yetersiz olduğu bildirilmiştir.
Görüşmede ortaya çıkan bir başka konu da kız çocuklarının kitaplara erişimine ilişkin olmuştur.
Çocuklar, kütüphaneye çıkarılmadıklarını, okumak istedikleri kitapların kodunu ve ismini
belirterek alabildiklerini, seçebilecekleri kitapların en fazla 2 adet olabileceğini, kitap
çeşitliliğinin yetersiz olduğunu, çocuk kitabının bulunmadığını, masalların, resimli romanların
listede yer almasını istediklerini anlatmışlardır.
Özetle, Diyarbakır Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumundaki tutuklu kız çocuklarının yetişkin
olmadıkları bahane edilerek etkinlik, kurs ve faaliyetlerinden yaklaşık 4 ay 2 hafta boyunca
yararlandırılmadığı anlaşılmıştır. Katıldıkları kısıtlı sayıdaki etkinliklerin doğrudan çocuklara
özgü olmadığı, ilgili eğitimcilerin de çocuk haklarına yönelik bir uzmanlıklarının olmadığı
değerlendirilmiştir.
Anılan durumun bir başka boyutu da kadın ceza infaz kurumlarında yapılan etkinliklerin
içeriğidir. TİHEK tarafından kadın ceza infaz kurumlarına yapılan izleme ziyaretleri sonra
tarafından 2023 yılında yayınlanan 6'sı kız çocuğu 378 kadın tutuklu ve hükümlünün bulunduğu
Tarsus Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na yapılan izleme ziyareti sonrası hazırlanan raporda
"kuaförlük, keçe aksesuarları, geleneksel el nakışları, erkek iç giysileri dikimi, çocuk dış
giysileri dikimi, resim, geleneksel halk oyunları ve birinci kademe okuma yazma kursları"
verildiği belirtilmiştir28. Kurumda açılan bu kursların toplumsal cinsiyet rollerini pekiştirecek
becerilerle sınırlı kaldığı, bilim, teknoloji gibi alanlarda kadınların desteklenmediği
görülmektedir.
Türkiye'nin 2. Periyodik Raporunda aktarılan İnsan Hakları Eylem Planında ceza infaz
kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklu çocukların oyun, spor ve gençlik kampları gibi
fiziksel etkinliklerden daha fazla faydalanmalarının sağlanacağı belirtilse de bu planın halen
uygulamaya yansıyamadığı anlaşılmaktadır.
Tavsiye: Kadın kurumlarında tutulan kız çocuklarının eğitimlerden, eğlence etkinliklerden, spor
faaliyetlerinden ve kütüphaneden düzenli şekilde yararlanmaları sağlanmalı, çocuklarla çalışma
konusunda uzmanlığı olan eğitici ve idareciler tarafından çocukların gelişimine uygun içerikler
kurum içinde yaygınlaştırılmalıdır. Kız çocuklarına verilecek eğitim ve etkinliklerde toplumsal
cinsiyet rollerini pekiştirecek eğitimlerle sınırlı kalınmamalı, mevcut etkinliklerin yanına
bilgisayar kullanımı, muhasebe, finans okur yazarlığı, tarım gibi kurs çeşitliliği sağlanmalıdır.
28
https://www.tihek.gov.tr/public/images/kararlar/s7c9ec.pdf
11