barındırılırlar27. İnfaz sistemi içerisinde kesişimsel olarak hem kadın hem de çocuk olmanın
zorluğunu yaşayan kız çocukları, kendilerine özgülenen kapalı kurum olmaması nedeniyle ya
kadın hapishanelerinde çocuklara ayrılan bölümlerinde ya da erkek hapishanelerinin kadınlara
ayrılan bölümlerinin çocuklara ayrılan bölümlerinde tutulmaktadırlar. Bu durum da kız
çocuklarının tutulduğu infaz kurumlarında, aşağıdaki başlıklarda daha detaylı aktarılacak
fiziksel, psiko-sosyal ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine ve cinsiyet temelli ayrımcılık oluşturan
uygulamalara maruz kalmasına yol açmaktadır.
Merkezce, Eylül 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda
Diyarbakır Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda çocuklar için tahsis edilen koğuş sayısının 2
olduğu, koğuşta kalan çocuk sayısının ise 2 ile 6 arasında değişiklik gösterdiği anlaşılmıştır.
Koğuşta tutulan kız çocuklarının uzun süre yanına bir çocuk gelene kadar tek başlarına
tutulduğu ya da aynı koğuşta tutulan akranlar arasında şiddet olayı yaşandığında kurum
idaresince çocukların koğuşlarını değiştirildiği bilinmektedir. Bu yöntemin uygulanması
halinde çocuğun tek başına bir koğuşta tutulması, tecrit koşullarının oluşma riskini
doğurmaktadır.
Tüm bunlarla birlikte, Merkezin Diyarbakır'da yaptığı izleme çalışması sonucunda Ceza İnfaz
Kurumunda bulunan çocukların önemli bir kısmının tahliye olduktan sonra tekrar tutuklama
tedbiri ile Ceza İnfaz Kurumuna geri geldiği, Eylül 2023 - Ocak 2024 tarihleri arasında
görüşülen toplam 9 kız çocuğundan 2'sinin tahliye edildikten sonra tekrar tutuklanarak kuruma
döndükleri tespit edilmiştir. Çocukların tutuklanmaları son çare olarak uygulanmadığı gibi
tutuklandıklarında da toplumla yeniden bütünleşmelerini sağlayacak bir destekten
yararlanmaları mümkün olamamakta, alternatif tedbirlerin eksikliği çocuk suçluluğunun
tekrarlanmasına yol açmaktadır.
Tavsiye: Tutuklu ve hükümlü çocukların kendilerine özgü, çocuk alanında çalışma uzmanlığı
olan idarecilerin ve memurların görev aldığı kurumlarda tutulmaları sağlanmalıdır. Akranlar
arası şiddet olaylarının önlenmesi için kurumun fiziksel güç ve tecrit dışında pedagojik
yöntemlerle sorunu çözebilecek destek mekanizmaları kurulmalıdır. Bununla birlikte, çocuklar
için onarıcı adalet tedbirleri geliştirilmelidir. Çocuklar için tutuklamaya alternatif tedbirler
tercih edilmelidir, tutuklanan çocuklar hükümlü çocuklar gibi eğitimevlerinden
faydalanmalıdır, çocukların tahliye sonrasında topluma güvenli dönüşlerini temin edecek
toplumsal cinsiyet duyarlı politikalar geliştirilmelidir
Çocukların Eğitim ve Eğlence Faaliyetleri
Kız çocukları ile yapılan görüşmeler sonrası elde edilen bilgiler doğrultusunda Kurumda
gerçekleştirilen etkinliklerden kız çocukların yararlandırılmadığı, gerçekleştirilen etkinliklerin
kız çocuklara özgü biçimde düzenlenmediği, Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda
tutulan oğlan çocuklara kıyasla haklarına erişimde çok daha büyük sınırlılıklar yaşadıkları tespit
edilmiştir.
27
5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 10 ve 11'nci maddeleri.
10