CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU Politika Önerisi: Devletin kontrolü altındaki hapishanelerde gerçekleşen çocuk ölümlerinin etkin ve tarafsız soruşturmalar yürütülerek aydınlatılması, var olan cezasızlık tablosunun ortadan kaldırılarak ölümlere ilişkin sorumluların cezalandırılması sağlanmalıdır. 1.3.4. Kız Çocukları Ceza infaz sisteminde kız çocukları, yaş temelli değerlendirildiğinde oğlan çocuklarına oranla çok daha az sayıdadır. Cinsiyet temelli bakıldığında ise kadın mahpuslara oranla sayıları çok daha düşüktür. Bu durum, mahpus kız çocuklarının hem çocuk hem de kadın mahpuslar arasında görünmez bir konumda kalmasına yol açmaktadır. Politika Önerisi: Kız çocuklarının risk ve ihtiyaçları tespit edilerek, çocuk hapishanelerindeki oğlan çocuklarının erişebildiği hak ve desteklere erişimleri sağlanmalıdır. Bir kazanım olarak, 2022 senesinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) “ceza infaz kurumlarında barındırılan kadın ve kız çocuklarına ücretsiz hijyenik ped sağlanması amacıyla düzenleme yapılması” talepli başvuru üzerine, Adalet Bakanlığı tüm hapishanelere gönderdiği genel yazıyla, “kadın hükümlü ve tutukluların kadınlara özgü kişisel hijyen malzemesi ile annesinin yanında kalan çocukların ihtiyaç duydukları çocuk bezlerinin ödenek tahsis edilmesini beklemeden temin edilmesi ve temin edilen bu malzemelerin gecikmeye meydan verilmeden ayrım yapılmaksızın ücretsiz olarak kendilerine tutanakla teslim edilmesini” istemiştir. 1.3.5. Anneleriyle Tutulan 0-6 Yaş Arası Çocuklar Anneleriyle tutulan 0-6 yaş grubu çocuklar, 2022’de kendi yargılamaları dolayısıyla hapsedilen 12-18 yaş arasındaki çocuklara kıyasla gündemde daha geniş yer bulmuştur. Adalet Bakanlığı’nın 2022 yılı faaliyet raporunda, müstakil kadın hapishanelerinin hepsinde çocuklar için anaokulu olduğu, karma hapishanelerdeki oyun alanı çalışmalarının ise devam ettiği bilgisi paylaşılmıştır.10 Ayrıca, TİHEK ve MİHİK’in yaptığı ziyaretlere ilişkin raporlarında, bu çocuk grubuna ilişkin izleme ve tavsiyeler daha fazla vurgulanmıştır. Raporlarda, kimi hapishanelerde var olan çocuk oyun alanlarının güvenli ve/veya çocukların ihtiyacına yönelik olmadığı ve çocukların anneyle tutulma yaşının üst sınırının tartışıldığı da görülmektedir. Ne var ki 2022’de de bu çocukların hapsedilmesinin önüne geçilmesi için mevzuatta ve uygulamada annelerin tutuksuz yargılanması ya da hapis cezasına alternatif infaz uygulamalarına tabi tutulması için herhangi bir somut çalışma yapılmamıştır. T.C. Adalet Bakanlığı 2022 Yılı Bakanlık Faaliyet Raporu, s. 84, https://sgb.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/19042023114739Adalet%20 Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%202022%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Faaliyet%20Raporu.pdf. Erişim Tarihi: 27.04.2023. 10 44