44
EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI
uyum süreçlerini yavaşlattı.135 2016-17 eğitim-öğretim yılında GEM’lerin yeni öğrenci
kaydı almamasına karar verildi ve yeni kayıt olacak Suriyeli çocuklar resmi örgün eğitim
kurumlarına yönlendirildi. 2016-17’de okullulaşan Suriyeli çocukların %59,1’i (291.039
Suriyeli çocuk) tüm Türkiye’ye yayılmış 421 GEM’de eğitim görüyorken136 2020-21
eğitim-öğretim yılında faaliyet gösteren GEM kalmamıştır.137 Suriyeli çocukların resmi
örgün eğitim kurumlarına yönlendirilmesi ve bu süreçte yürütülen projeler okullulaşma
oranlarını artırmıştır.
Türkiye-AB arasında imzalanan iki anlaşmaya dayanan Türkiye’deki Mülteciler için Mali
Yardım Programı (FRIT) fonu tarafından finanse edilen Suriyeli Çocukların Türk Eğitim
Sistemine Entegrasyonunun Desteklenmesi Projesi (PIKTES) kapsamında Suriyeli
çocukların entegrasyonunu ve okullulaşmasını artırmak için birçok program yürütülüyor.
Uyum sınıfları programı kapsamında, 3. sınıftan 12. sınıfa kadar öğrenim görmekte olan
ve Türkçe dil yeterliliğine sahip olmayan mülteci çocukların Türkçe dil becerilerinin
geliştirilmesi hedefleniyor.138 11 Şubat 2021 itibarıyla 39.704 Suriyeli öğrenci uyum
sınıflarında eğitim görüyor.139 30 Mart 2020’den itibaren uzaktan eğitim sürecine dahil
olan uyum sınıfları için EBA TV’de içerikler hazırlandı.140 Benzer bir şekilde MEB, PIKTES
kapsamında Suriyeli öğrencilere yaz telafi kursları imkânı sunuyor. Telafi kursları
okulöncesi, ilkokul ve ortaokul kademelerinde eğitim gören çocukları kapsıyor.141
Mülteci ailelerin bürokratik süreçlere hakim olmaması ve Türkçe dil yeterliliklerinde
yaşadıkları zorluklar, çocuklarının okul kayıt sürecinde sorunlarla karşılaşmalarına
neden olabiliyor.142 Bu sorunu çözmek ve ailelere okula kayıt sürecinde destek vermek
için UNICEF ve SGDD-ASAM tarafından Okula Kayıt için Destek programı başlatıldı.143 AB
tarafından desteklenen Yardımcı Eğitim Programları’yla (YEP) okul dışında kalmış
çocukların desteklenmesi ve eğitime devam etmelerinin sağlanması hedefleniyor.
Program kapsamında hayata geçen Hızlandırılmış Eğitim Programları, üç yıl ve daha
fazla süre eğitimden uzak kalmış 10-18 yaş arasındaki öğrencilerin örgün eğitime
devamını amaçlıyor. Dört modülden144 oluşan programı tamamlayan öğrenciler, yaşlarına
uygun kademede eğitimlerine devam ediyorlar.145 Buna ek olarak YEP kapsamında,
Türkçe dil kursları ile temel okuryazarlık ve sayısal becerileri geliştirmeyi hedefleyen
programlar mevcuttur. Ayrıca, İstanbul ve Şanlıurfa’da, MEB ve UNICEF’in desteğiyle
MAYA Vakfı tarafından yürütülen Eğitim Yoluyla Sosyal Uyum Projesi’nde “sosyal uyumu
artıran ve zorbalık karşıtlığının önemi konusunda farkındalık yaratan” aktiviteler
geliştirildi. Proje kapsamında 6.748 çocuğa, 351 okul personeline ve 421 ebeveyne
ulaşıldı.146
135 Çelik ve İçduygu, 2019.
136 MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü (HBÖGM), 2020.
137 Bilgi Edinme Kanunu kapsamında MEB HBÖGM tarafından 29 Eylül 2021 tarihinde paylaşılan bilgi; MEB HBÖGM, 2021b.
138 PIKTES, t.y.
139 Milliyet, 31 Mart 2021.
140 TRT, t.y.
141 PIKTES, t.y.
142 Şimşek, 2019.
143 UNICEF Turkey, t.y.
144 “İlk 2 modül (A,B) Türkçe dil eğitimi ve ilkokul 1-4 sınıflarının temel öğrenme çıktılarına odaklanır. İkinci 2 modül (C,D)
ise ortaokul 5-8 sınıflarının temel öğrenme çıktıları ile devam eden Türkçe dil eğitimi desteğine odaklanır” (Inter Agency
Coordination Turkey, 2021).
145 Inter Agency Coordination Turkey, 2021.
146 UNICEF, 2021.