32 EĞİTİM REFORMU GIRIŞIMI D E VA M S I Z L I K , SINIF TEKRARI VE OKUL TERKI Temel göstergeler arasında yer alan devamsızlık ve sınıf tekrarı verileri, salgın öncesi dönemde okullulaşmış öğrencilerin eğitime erişim ve eğitimden faydalanma durumlarını anlayabilmek açısından değerliydi. 2020-21 eğitim-öğretim yılında eğitimin büyük ölçüde uzaktan devam etmesi, devam zorunluluğunun olmaması ve sınıf tekrarının veli talebiyle gerçekleşen istisnai bir uygulama hâlini alması, öğrencilerin eğitimi nasıl takip ettiğini anlamayı ve eğitimden ayrılma risklerini değerlendirmeyi zorlaştırdı. Yüz yüze eğitimle başlayan 2021-22 eğitim-öğretim yılında, devamsızlık ve eğitimden kopma riski olan öğrencilerin çok yakından izlenmesi öncelik verilmesi gereken politika alanlarından biridir. DEVAMSIZLIK Devamsızlık, eğitime erişimin izlenmesinde en önemli göstergelerden biridir. Türkiye’de, ortaöğretim kademesinde ve özellikle mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında devamsızlık önemli bir sorundur. Bu sorun, eğitim politikalarını da şekillendiriyor. On Birinci Kalkınma Planı’nda “Tüm eğitim kademelerinde okullaşma ve tamamlama oranları artırılacak, devamsızlık oranları azaltılacaktır” hedefine yer veriliyor.96 MEB 2019-2023 Stratejik Planı’nda ise “İlkokul ve ortaokullarda okullaşma oranları artırılacak, devamsızlık oranları azaltılacaktır” ve “kız çocukları ile özel politika gerektiren gruplar başta olmak üzere tüm öğrencilerin ortaöğretime katılımlarının artırılmasına, devamsızlık ve sınıf tekrarlarının azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır.” hedefleri paylaşılıyor.97 Türkiye’de görülen yüksek devamsızlık oranları uluslararası araştırmaların bulgularında da dikkat çekiyor. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2018 bulgularına göre, Türkiye’de öğrencilerin %51,6’sı son iki hafta içinde en az bir tam gün devamsızlık yaptığını söylerken bu oran OECD ülkeleri ortalamasında %21,3’tür.98 MEB tarafından düzenli olarak paylaşılan devamsızlık verileri “20 gün ve üzeri devamsız öğrenci oranları” göstergesiyle sunuluyor. Ancak devamsızlığa ilişkin kamuoyuyla paylaşılan verilerin ayrıştırılmamış ve devamsızlığın boyutunu ortaya koyacak nitelikte olmaması önemli bir eksik olarak dikkat çekiyor. 96 TCCB SBB, 2019. 97 MEB SGB, 2019b. 98 OECD, 2019.