bulaşmasıyla ilişkisine odaklanır. Ancak suça sürüklenmede etki edebilen bu faktörler eş
zamanlı işlemez. Bu sebeple davranış kalıplarının belli bir düzen takip ederek geliştiğini
dikkate alan bir model sunan Becker (2013) esrar kullanıcılarının geçirdikleri süreçler
üzerinden ardışık sapkınlık modelini ortaya koymaktadır. Yazar ‘sapkın kariyer’ ifadesi
ile ilk hamle olarak belli bir kurallar grubunu ihlal eden norm dışı bir davranışta bulunup,
sonra sistemli bir şekilde bu davranışını geliştiren kişiyi kast eder. Örneğin kişi yeni haz
ve deneyim türlerini daha deneyimli sapkınlarla iletişimi sırasında öğrenir ve bunları haz
alarak yaşamayı deneyimler. İnsanlar hayal dünyalarında gerçekte olduklarından daha
sapkındırlar ama neden normlara bağlı insanlar bu itkilerini gerçekleştirmekten
kaçınırlar?
“… insanların normal gelişimi, geleneksel normlara ve kurumlara bağlılık geliştirme
dizgeleri olarak görülebilir. “Normal” kişi, kendisinde sapkın bir itki keşfettiği zaman, bu
itkiye göre hareket ettiği takdirde ortaya çıkabilecek çok çeşitli sonuçları düşünerek bu itkiyi
kontrol altına alabilen kişidir. Kendisini geleneksel olmayan itkiler tarafından baştan
çıkartılmaya bırakamayacak kadar çok sayıda menfaati, normal olarak devam etmesine
bağlıdır” (Becker, 2013, s. 49-50).
Suçlular çoğu insanın uyma eğiliminde olduğu geleneksel davranış biçimlerine
bağlılık sorununu nasıl aşarlar? Çocuk suçlular yasalara bağlı kalma değerlerinin gücüyle
baş etmek için etkisizleştirme teknikleri kullanırlar. Bu teknikler “çocuk suçlu tarafından
mantıklı addedilen ama yasal sistem ya da toplumun geneli tarafından benzer şekilde
görülmeyen sapkınlığı meşrulaştırma teknikleridir” (Sykes ve Matza, 1957, aktaran
Becker, 2013, s. 50-52).
Etiketleme kuramına yapılan bir eleştiri neredeyse tüm kültürlerde yasaklanmış
olan cinayet, tecavüz gibi edimlerin varlığına ilişkindir. Fakat savaş zamanında düşmanın
öldürülmesi bir zafer nedeni görülürken, yakın zamanlara kadar İngiltere’de kadının
kocası tarafından istemi dışında ve güç kullanılarak cinsel ilişkiye zorlanması yasalarca
suç olarak kabul edilmiyordu. Etiketleme kuramı iki yönüyle eleştirilebilir. İlki
damgalamaya yol açan süreçlerin göz ardı edilmesidir. Yoksul bir çocuğun dükkan
hırsızlığı yapma olasılığının zengin çocuğunkinden yüksek olmasında damgalanmış
olmaları yoksul kökenleri kadar önemli değildir. İkinci olarak damgalanmanın sapkın
davranışı artırma etkisi çok açık değildir. Tutuklanma sonrası suça yönelmenin daha da
artmasının başka suçlularla olan etkileşim ve yeni suç fırsatları öğrenme gibi sebepleri de
olabilir (Giddens, 2006, s. 802).
29