içselleştirme anlarının süreğen diyalektik süreçleri ile gerçekleşir (Overgaard ve Zahavi,
2009, s. 93-115). Özetle fenomenolojik sosyoloji bireyin gündelik hayatının akışı içindeki
yaşam deneyimini konu almaktadır. Sosyal gerçeklik insan davranışının bir ürünüdür.
Sosyal bilimcinin görevi bu öznel gerçeklik inşasını anlamak ve açıklamaktır.
Fenomenolojik sosyolojinin kısaca ele alınmasının ardından, bir sonraki bölümde
fenomenolojinin
bilimsel
araştırmalarda
metodolojik
olarak
nasıl
yer
aldığı
açıklanmaktadır.
Fenomenolojik Nitel Araştırma Yaklaşımı
Fenomenoloji hem bir felsefe, hem de bir nitel araştıma çeşididir. Bütün nitel
araştırmalar fenomenolojinin felsefesinden ve onun insan deneyiminine vurgusundan
faydalansa da, fenomenolojik araştırma kendine ait belirli araçları, ilkeleri ve yöntemsel
stratejileri olan bir nitel araştırma türüdür (Merriam, 2013, s. 24-26).
Bilimsel araştırmalar, araştırmanın amacına yönelik verilerin toplanması için
gerekli olan yöntem, teknik ve araçların kullanılmasına göre nitel ve nicel araştırmalar
olarak olarak iki grupta incelenebilir. Nicel araştırmalarda incelenen konu ölçülerek
sayısallaştırılır, ölçülen değişkenler arasında neden sonuç ilişkisi kurulur, istatistiksel
hipotezler test edilir ve genellenebilir standart bilgi elde edilmeye çalışılır. Nicel
araştırmalar pozitivist paradigmadan türetilmiştir. Nitel araştırmalarda ise araştırma
konusu ile ilgili daha derin bilgi elde edilir, kişilerin deneyimleri aracılığı ile konunun
daha iyi kavranması sağlanır, nicel çalışmaların ortaya koyduğu nedensellik ilişkilerinin
neden bu şekilde gerçekleştiğinin tespiti yapılır. Nitel araştırmalar yorumlayıcı
paradigmadan türetilmiştir. Nicel çalışmalarda bireylerin bilişsel düzeyde ifade ettikleri
söylemlerle uyguladıkları farklılaşabilmektedir. Bu nedenle nicel araştırmalar bir şekilde
nitel araştırmalarla desteklenmelidir (Arıkan, 2007; Arslan ve Ökten, 1994; Dedeoğlu,
2002; Toksöz, 2008).
Geleneksel dönemde (1900’lerde başlayıp 2. dünya savaşına kadar süren dönem)
nitel araştırmacılar “objektif”ti. Pozitivist paradigmanın hakim olduğu bu dönemde
üzerine çalışılan konu veya kişiler “öteki”, “yabancı” olarak kabul edilirdi. Savaş sonrası
dönemden 1970’lere uzanan ve günümüzde hala kabul gören modernist dönemde ise,
fenomenoloji, etnometodoloji, feminizm gibi yeni yorumlayıcı bakış açıları ortaya çıktı.
Nitel araştırmanın “altın çağı” olarak ifade edilen bu dönemde katılımcı gözlemciye
77
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle