Genel gerilim kuramı ile gerilimin suç üzerine etkisi test edilmiştir ve gerilimlerin
suça yol açma ihtimalini artıran dört kritere ulaşılmıştır. Yaşanan gerilim, hakkaniyetsiz
görüldüğünde, ölçüsü büyük olduğunda, düşük sosyal kontrolle ilişkilendirildiğinde ve
suça başvurmaya teşvik edici olduğunda kişilerde suç davranışı eğilimi artmaktadır
(Agnew, 2001, s. 320). Sadece gerilimin varlığı değil bireylerin bu gerilimlere verdikleri
duygusal tepkiler de suç davranışında belirleyici olmaktadır. Örneğin, kadınların
kızgınlığı genellikle suçluluk, depresyon ve anksiyete duygusunu da barındırmakta ve suç
davranışına başvurma ihtimalini azaltabilmektedir. Genel olarak gerilimin suça yol
açması, “bireylerin, var olan gerilimle meşru yollardan baş edecek kaynak ve yetenekten
yoksun olmaları; geleneksel sosyal destek ve sosyal kontrolün zayıflığı; gerilime sebep
olan şartlarla ilgili başkalarını suçlamaya eğilimli olmaları ve suça meyilli olmaları” gibi
etkenlere bağlıdır (Agnew, 2001, s. 323).
Genel Gerilim Teorisi ile test edilen birçok gerilim türünden bir kısmının suç
davranışıyla daha ilintili olduğu ortaya konmuştur. Bunlardan suç literatüründe çokça
dikkat çekenler (ebeveynin çocuğu reddetmesi, dengesiz veya aşırı sert ebeveyn tutumu,
çocuk istismarı, olumsuz okul deneyimleri) ve daha az sözü edilenler (seçili hedeflere
ulaşmada yetersizlik, akran tacizi, önyargı ve ayrımcılık deneyimleri) de bulunmaktadır.
Örneğin eğitimsel ve mesleki hedeflere ulaşmada başarısızlık suç davranışına yol
açmazken sözlü veya fiziki saldırı suç davranışına yol açmada etkilidir (Agnew, 2001, s.
352).
1950 ve 1960’larda suç bilimi araştırmacıları ve sosyologlar Merton’un gerilim
teorisini dönemin temel bir sorunu olan ‘suçlu çocuk çetelerini’
incelemek için
kullanmışlardır ve vardıkları sonuçlarla Merton’un ilk halini 1938’de ortaya koyduğu
gerilim teorisini genişletmişlerdir. Suç davranışının nedeninin bireylerin hedeflerine
giden yoldaki engel ve yetersizlikler olduğu konusunda suç bilimcileri Merton’la
hemfikir olmuştur.
Fakat zaman içerisinde,
‘gerilim’e verilen tepkileri etkileyen
faktörler konusunda farklı görüşler üretilmiştir (Agnew ve Brezina, 2010, s. 97).
Sosyologlar Merton’un orijinal teorisini suç ve sapma davranışına daha tatmin edici
açıklamalar bulma amacıyla genişletmiştir. Yapısal teoriler ve alt kültür teorileri
Merton’un gerilim teorisiyle benzerlik taşır. Her iki görüşte de sapmanın kökeni bireyin
sosyal yapıdaki yeri ile açıklanır. Sosyolojik suç kuramları içinde kabul gören kuramı ile
Cohen (1955) suç ve sapma davranışını açıklarken yapısal ve alt kültür teorilerini
birleştirmiştir. Cohen’in alt kültür kuramı sapma davranışının bireyin içinde bulunduğu
21