TÜRKİYE’DE ÖĞRENCİ MAHPUS OLMAK
3.2. Kanunlarda Öğrenim Hakkı
5275 sayılı infaz kanununda eğitimin amacının mahpusun kişiliğini geliştirmek, eğitimini güçlendirmek, yeni beceriler elde
etmesini sağlamak, suç işleme eğilimini yok etmeyi sağlamak
ve salıverilme sonrasına hazırlamak olduğu belirtilmektedir. Bu
amaçlarla “temel eğitim”, “orta ve yüksek öğretim”, “meslek eğitimi”, “din eğitimi”, “beden eğitimi”, “kütüphane” ve “psiko-sosyal
hizmet” başlıkları altında düzenlenmesi gereken eğitim programları sıralanmaktadır. Ancak bu eğitim programlarına bir sınırlama
da getirilmektedir. Buna göre, açık ceza infaz kurumları ile çocuk
eğitimevlerinde bulunan hükümlüler örgün ve yaygın eğitime katılabilirken, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler ise
sadece yaygın öğretimden yararlanabilmektedir. 7
Örgün eğitim, belirli yaş grubundaki ve aynı seviyedeki bireylere,
amaca göre hazırlanmış programlarla, okul çatısı altında düzenli
olarak yapılan eğitimdir. Örgün eğitim, okulöncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsar. Yaygın
eğitim, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş, örgün eğitim sisteminin herhangi bir aşamasında bulunan ya da örgün eğitimini tamamlamış bireyler için örgün eğitimin yanında veya dışında düzenlenen eğitim, öğretim, rehberlik ve uygulama faaliyetlerinden
oluşur. Açık öğretimi, meslek edindirme kurslarını, halk eğitim
merkezleri tarafından düzenlenen kurslar da dahil olmak üzere
örgün eğitim dışında kalan öğrenimi ifade etmektedir.8
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından mahpusların
öğrenimini sürdürmesine ilişkin düzenlemeler çeşitli genelgelerle
ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
7
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, TBMM, son güncelleme 14 Nisan 2020, https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5275.html.
8
Türkiye’de Eğitimin Mevcut Durumu, Erişim Tarihi: 20 Aralık 2021, https://
www.tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/vizyon2023/eik/EK1.pdf
16