Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları BMÇHS'n n 40'ıncı maddes n n 3'üncü fıkrasının b bend nde yer alan " nsan hakları ve yasal güvencelere tam saygı göster lmes koşulu le bu tür çocuklar ç n adl kovuşturma olmaksızın önlemler n alınması" hükmü, Türk ye'de sınırlı sayıda düzenleme le karşılık bulmuştur. BMÇHK, 24 Numaralı Genel Yorumunda (2019), çocukların ceza yargılamalardan uzak tutularak damgalanmalarının ve adl s c l kayıtları ed nmeler n n engellenerek çocuklar ç n daha y sonuçlar tem n eden program ve faal yetler g b yargılama dışına yönlend rme (d vers yon) uygulamalarının önem ne vurgu yapmaktaysa da Türk ye'de yargılama dışına çıkartan kamu davasının açılmasının ertelenmes (ÇKK Madde 19 ve CMK Madde 171) uzlaştırma (ÇKK Madde 24 ve CMK 253-255), ön ödeme (TCK Madde 75), hükmün açıklanmasının ger bırakılması (ÇKK Madde 23 ve CMK 231), kısa sürel hap s cezasına seçenek yaptırımlar (TCK Madde 50) ve hap s cezasının ertelenmes (TCK Madde 51) hükümler n n genel kanunlarda yer aldığı ya da ÇKK'nın bu kanunlara gönderme yaptığı, doğrudan çocuklara hdas ed lm ş yapılar yer ne lg l kanun maddeler nde çocuklara özgü k m st snalar get r lmekle yet n ld ğ görülmekted r. ÇKK, çocuklara özgü b r s stem kurulmadan genel kanunlardan alınan kavramlar ve kurumlarla oluşturulması neden yle eleşt r lmekte; çocuk adalet , en temel ve ayırıcı özell ğ n tedb rler üzer nden ortaya koymalıyken ÇKK le ceza nd r mler n n yeterl görüldüğü b r uygulamanın ortaya çıktığı bel rt lmekted r (Atılgan ve Üm t Atılgan, 2009; İrt ş, 2012). 2.4.2. Ceza Sorumluluğu Asgar ceza sorumluluk yaşı, yasalarla bel rlenen yaştan küçük yaştak çocukların ceza kanununu hlal etme ehl yet ne sah p olmamalarını fade eder (BMÇHK, 2019). TCK'nın 31' nc maddes nde düzenlenen yaş küçüklüğü, kusurluluğu etk leyen hallerden b r olarak sayılmıştır. Buna göre suça sürüklenen çocuk sıfatıyla adl s steme g ren 12-15 yaş arası çocukların, şled kler f l n hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlend rme 36