Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
2.4.1. Genel Olarak Türk ye’de Çocuk Ceza Yargılaması
BMÇHS, Türk ye tarafından 1989 yılında mzalanmış ancak Sözleşme’n n usulüne
uygun şek lde onaylanarak yürürlüğe g rmes 1995 yılında olmuştur. Türk ye’de, ç hukukun
uluslararası standartlara uygun b r şek lde yapılandırılmasına yönel k çalışmalar uzun sürmüş,
BMÇHS’de yer alan temel lkeler n ben msend ğ ÇKK, 2005 yılında yürürlüğe g rm şt r.
Sözleşme önces dönemde se çocuk ceza hukukuna l şk n düzenlemeler, Mülga 2253 Sayılı
Çocuk Mahkemeler n n Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usuller Hakkında Kanun’da (ÇMK)
yer almıştır. Bu Kanun 1979 yılında Resmî Gazete’de yayınlanarak, 01.06.1982 tar h nde
yasalaşmış ve yargılama usulünde yen l kler get rm şt r. 5395 Sayılı ÇKK yürürlüğe g rd ğ
2005 yılına kadar uygulanan ÇMK'ya göre, onsek z yaşını b t rmeyen küçükler tarafından
şlenen ve genel mahkemeler n görev ne g ren suçlarla lg l davalara, b r başkan ve k üyeden
oluşan çocuk mahkemeler nde bakılacağı bel rt lm ş ancak lk çocuk mahkemes 1987 yılında
açılab lm şt r (Uluğtek n, 2004). Çocuklar bakımından çocuk mahkemes nde yargılanacak
çocukları 15 yaş le sınırlı tutmuş, ceza sorumluluğu yaşını 11 olarak kabul etm ş ve ceza
sorumluluğunun tesp t n
hek mlere bırakmıştır. Mülga ÇMK’nın ceza veya tedb r
uygulanmasından önce yapılacak nceleme başlığını taşıyan 20’nc maddes , çocuğun beden ,
akl ve ruh durumunun, şled ğ suçun anlam ve sonuçlarını kavrayab lmes yönünden
mütehassıs k mselere tesp t ett r leceğ düzenlem şt r. Buna göre eğer gerek rse çocuk
mahkemeler nde görevlend r len uzmanlar el yle çocuğun a le, terb ye, okul durumu, ç nde
yet şt ğ ve bulunduğu şartları araştırılması düzenlenm şt r. Mülga ÇMK'da çocuklarla lg l
alınab lecek tedb rler n vel ye, vas ye veya bakıp gözetmey üzer ne alan akrabadan b r ne
tesl m, güven l r b r a le yanına yerleşt rme veya bakım, ş, eğ t m, sağlık g b amaçlarla kuruma
yerleşt rme le sınırlandırıldığı görülmekted r.
2005 yılında yürürlüğe g ren ÇKK’n n amacı, korunma ht yacı olan ve suça
sürüklenen çocukların korunması, haklarının ve esenl kler n n güvence altına alınması
34
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle