Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
yeteneğ n n yeter nce gel şmem ş olması hal nde ceza sorumluluklarının olmadığı kabul
ed lmekted r. TCK’nın 31’ nc maddes n n gerekçes nde, bu yaş grubunda bulunan çocukların
ceza sorumluluğunun çocuk hâk m tarafından değerlend r leceğ ; hâk m n bu kararı ver rken
çocuğun ps koloj s , eğ t m ve sosyo-ekonom k koşulları hakkında uzmanlar tarafından
hazırlanan raporu d kkate alacağı bel rt lm şt r.
12 – 15 yaş arasındak çocuğun ceza sorumluluğuna l şk n yapılan değerlend rme,
yargılama sonunda ver len hükmün n tel ğ n tay n etmekted r. Mahkeme, suçu şlemekle
b rl kte ceza sorumluluğu olan çocuk hakkında hap s cezası, adl para cezası g b mahkûm yet
kararına hükmedeb lmekteyken, TCK'nın 31' nc ve CMK'nın 223'üncü maddes gereğ ceza
sorumluluğu olmayan çocuk hakkında ceza ver lmes ne yer olmadığına da r karar sonucunda
güvenl k tedb r vermekted r. ÇKK'da sıralanan koruyucu ve destekley c tedb rler, aynı
Kanun'un 11' nc maddes uyarınca suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklar
bakımından çocuklara özgü güvenl k tedb r olarak anıldığından, bu çocuklar hakkında; bakım,
barınma, danışmanlık, eğ t m, sağlık tedb rler ne karar ver leb lmekted r.
TCK'nın 31' nc maddes n n 2'nc fıkrası uyarınca şled ğ f l n hukuk anlam ve
sonucunu algılama yeteneğ , çocuğun gerçekleşt rd ğ eylem n haksızlık oluşturduğunun
b l nc nde olması ve gerçekleşt rd ğ eylem n toplum kurallarını hlal ett ğ n anlaması, çocuğun
eylem n hukuka aykırı hale get recekt r (UNICEF, 2007). Kusur yeteneğ , "anlayab len,
steyeb len ve rad hareket edeb len" k ş n n toplumsal yaşamın gerekler n doğru kavrayıp bu
yönde davranab lme yeteneğ d r (Centel ve arkadaşları, 2016). Kusurluluk, kasıtlı b r eylem
ç n sorumluluğun bel rlenmes n , sorumluluk k ş n n kasıtlı eylemler nden sorumlu olma
kapas tes n ; kasıtlı eylemler üretme yeteneğ se karmaşık bey n mekan zmaları tarafından
desteklenen ps koloj k yetenekler gerekt rmekted r (S lva, 2014).
Ceza sorumluluğu bakımından çocuklar, b r yet şk n g b toplumsal şley ş ve bu
şley ş n kuralları hakkında b lg , görgü ve tecrübe sah b olamadıkları ç n eylemler n n
37
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle