Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Haklar��
hayatına nasıl yansıdığını göstermes ve adalet gerçekten çocuk dostu hale get rmek ç n
yapılması gereken çok şey olduğunu ortaya koyması açısından d kkate değerd r.
Çocuk yargılamalarındak eğ l me bakıldığında, İrt ş' n (2015), çocuk yargılamalarının
tüm dünyada cezalandırıcı b r yapıya dönüştüğüne, çocukların g tt kçe yet şk nler g b
yargılandıklarına değ nd ğ çalışmasına rastlanmaktadır. Benzer şek lde, McLeod ve Roberts' n
(2023) çocuk adalet s stem ndek modernleşme ht yacını ele aldıkları çalışmaları, s stem n,
başlangıçta ceza yargılamalarına dah l olan çocukların b r c kl ğ n
ve rehab l tasyon
ht yaçlarını merkeze almak ç n kurulduğunu ancak zamanla cezalandırıcı yaklaşımlara
odaklanarak yet şk n s stem ne daha çok benzed ğ n ve bu durumun da ters etk yaratarak
çocukların haklarının hlal ed lmes ne, yen den adl s steme dönmeler ne ve çocuklara sunulan
h zmetlerdek mal yetler n yükselmes ne neden olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle
araştırmacılar, çocuk adalet s stem n n modern ze ed lmes ht yacında olduğunu vurgulayarak
travma duyarlı uygulamalar, ruh sağlığı taramaları ve h zmetler , terapot k uygulamalar,
tamamlayıcı h zmetler, meslek ve eğ t m h zmetler , sosyal destek h zmetler g b d vers yon
çalışmalarına ağırlık ver lmes gerekt ğ n , bu çalışmaların başarıya ulaşab lmes ç n de yerel
yönet mlerle mahkemeler n ş b rl ğ
ç nde mult d s pl ner yaklaşımla hareket etmes n n
öneml olduğunu savunmaktadır (McLeod ve Roberts, 2023).
Son y rm yılda, çocuk adalet ne yönel k yasa, pol t ka ve uygulamaların ergen
gel ş m ne l şk n araştırmaya dayalı b r bakış açısına doğru kaydığı da söyleneb lmekted r
(Cavanagh, Paruk, & Gr sso 2022). Gel ş msel görüşe göre çocuklar hukuk özerkl kler n adım
adım kazanmaktadır ve ergenler yasaları hlal etmekten tamamen sorumlu tutulamayacak kadar
genç ancak tamamen sorumsuz tutulamayacak kadar da büyüklerd r, bu nedenle ergenl k
hukukta etk ley c ve rahatsız ed c b r aşama olarak kabul ed lmekted r (We jers & Gr sso,
2009). B l msel bakış açısı le gel ş m ps koloj s n merkeze alan mercek le nsan hakları
merceğ , çocukların hak ve menfaatler ne l şk n farklı yaklaşımlara sah p olsa da her k s de
31