Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
karışıklıkları ve korkular yaşayab lecekler
b l nmekle beraber, çocukların gel ş msel
özell kler , etk l katılımla lg l eks kl klere maruz kalma olasılıklarının daha yüksek olduğu ve
olgunlaşmamış olmaları neden yle dezavantajlar yaşayab lecekler anlamına gelmekted r
(Arthur, 2016).
Çocukların adalete katılımına l şk n lg l l teratürde ve araştırmalarda ortaya çıkan
temel temaları b r araya get ren b r çalışmada, çocukların kend ler n etk leyen kararlara dah l
ed lmey ve sesler n n yet şk nler tarafından duyulmasını sted kler n ; adalete katılımlarını
desteklemek ç n uygun b lg lere er şeb lmey
bekled kler n ; katılımlarını destekleyen
ortamların sağlanması ç n güvenl , özel ve g zl alanlara ht yaç duyduklarını; katılımlarının
yet şk nlerle saygı, güven ve empat ye dayalı olumlu l şk lerle destekleneb leceğ tesp t
ed lm şt r (G llon, 2019)
Adalet s stem ndek çocukların s stem n dışındak akranlarına kıyasla daha zayıf d l
becer ler ne sah p olduğunu b ld ren ve çocukların mahkeme salonunda kullanılan d l n yanı
sıra makro düzeyde hukuk süreçtek olayları ve sonuçları anlamakta güçlük çekt ğ n ortaya
koyan araştırmalara göre, bu güçlükler, çocukların sürece tam olarak katılab lmeler ve
kend ler n tems l edeb lmeler önünde b r engel teşk l etmekte ve aynı zamanda hayal
kırıklığına uğramalarına ya da süreçten kopmalarına yol açma potans yel taşımaktadır (Lount
ve arkadaşları 2018). Çocuklar, sadece gel ş m aşamalarının b r sonucu olarak karmaşık yasal
süreçler anlamakta zorlanırken, adl s stemde sıklıkla yer alan b l şsel güçlükler olan çocuklar,
özell kle etk l ve anlamlı katılım haklarının tanınmasında daha fazla engelle karşılaşmaktadır
(Lynch & L efaard, 2020).
Tüm bunlarla b rl kte çocukların adl süreçlerde katılım haklarını kullanılab lmeler ,
tab oldukları hukuk süreçler anlamlandırab lmeler üzer nde olumlu etk ler yaratmakta, n ha
kararı anlamalarına ve kabul etmeler ne yardımcı olmakta, çocuklar hakkında alınan karar,
nedenler le açıklandığında ve çocuk tarafından anlaşıldığında daha kolay kabul ed lmekted r;
23