Çocuk Ceza Yargılaması ve Çocuk Hakları
B rleşm ş M lletler Yönlend r c İlkeler (R yad İlkeler ) ve 14 Aralık 1990 tar h ve 45/113 sayılı
kararıyla Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İl şk n B rleşm ş
M lletler Kuralları (Havana Kuralları) BM Genel Kurulunda kabul ed lm şt r. Anılan 3 belge,
hukuken devletler ç n bağlayıcı olmasa da BMÇHS'n n 37'nc ve 40'ıncı maddeler n n
yorumlaması ve uygulanması ç n kullanılmaktadır (L efaard, 2015).
BMÇHS'n n 43'üncü maddes taraf devletler n sözleşme uyarınca üstlend kler
yükümlülükler n yer ne get rmeler n denetlemek ç n uzmanlardan oluşan b r kom te
kurulmasını düzenlem şt r. Kom ten n görevler arasında sözleşmedek maddeler n uygulama
esaslarını göstermek ç n genel yorumlar yayınlamak bulunmaktadır. Çalışmanın g r ş ve amaç
bölümünde ayrıntısına yer ver ld ğ üzere, Kom te, 2007 tar hl "Çocuk Adalet nde Çocuk
Hakları" başlıklı 10 Numaralı Genel Yorumunu 2019 yılında güncellemeye g derek “Çocuk
Adalet S stem nde Çocuk Hakları” Konulu 24 Numaralı Genel Yorumunu yayınlamıştır.
Devlet n tarafı olduğu BMÇHS, ulusal düzeyde b rçok yargı reformuna etk etse de
sözleşmen n koyduğu standartlar le bu standartların uygulanması arasında büyük b r fark
vardır; bu farklılıklar doğrultusunda suça sürüklenen çocukların hakları hlal ed leb lmekte bu
durum çocukların yaşamları, gel ş mler ve gelecek perspekt fler üzer nde yıkıcı etk ler
yaratmaktadır (L efaard, 2015). Aşağıda aktarılan 4 temel lke, sözleşmeye taraf devletler n
suça sürüklenen çocuklara yönel k tüm pol t ka ve uygulamalarında çocukların haklarının
korunab lmes ç n göz önünde tutulmalıdır (Hammerberg, 2009). Kom te, Sözleşme'n n b r
bütün olarak değerlend r lmes n şaret etmekteyken, genel lke düzey ne çıkardığı ayrımcılık
yasağı, yaşama ve gel şme hakkı ve çocuğun görüşler ne saygı göster lmes lkeler n n, hem
bel rl b r durumdak b r çocuğun hem de genel olarak çocukların yüksek yararının
bel rlenmes nde d kkate alınması gerekt ğ n letmekted r (Hodgk n ve Newell, 2002).
15