yer tutmaktadır. İnsan çevreden ayrı düşünülmemekle beraber çevrenin kendisine
yüklemiş olduğu bazı sorumlulukları da yerine getirme mecburiyetindedir.
Konsantre kaybı, ağrı, can sıkıntısı, kendini kaybetme gibi nedenlerden dolayı
insan çevreyle olan uyumunu kaybetmekte ve saldırgan davranışlar ortaya
koyabilmektedir (51).
2.4.4.8. Cinsiyet
Cinsiyete özgü saldırganlık biçimleri göz önüne alındığında, kızların da
erkekler kadar agresif olduklarını görülmektedir (52). Kızlar ilişkisel saldırganlığa
girme eğilimindeyken, erkekler açık saldırganlık sergileme eğilimindedir ve her
iki saldırganlıkta da eşit derecede düşmanca davranır. Okul öncesi çalışmaların
sonuçları, kızların erkeklerden daha yüksek düzeyde ilişkisel saldırganlık
gösterdiğini ve cinsiyet farkının orta çocukluk döneminde iyi bir şekilde
belirlendiğini göstermektedir. Başlangıç ve gelişim basamakları erkekler ve kızlar
arasında farklıdır.
Erkekler erken çocukluk döneminde zamanla azalan daha fazla fiziksel
saldırganlık gösterse de, kızlar tam tersi bir model sergilerler, erken çocukluk
döneminde düşük saldırganlık seviyeleri ancak daha sonra zirveye ulaşır (52).
2.5. Saldırganlığı Önlemede Makrodinamik ve Mikrodinamik Etkenler
Saldırganlığın zaman içindeki gelişimi göz önünde bulundurulduğunda
makrodinamik ve mikrodinamik çerçeveler ortaya çıkmaktadır. Mikrodinamik
çerçevede zaman içerisinde saldırganlığı arttıran etkenler ve ebeveynlerin zaman
içindeki zorlayıcı değişimlerini göstermektedir (53). Makrodinamik çerçevede ise
12