Ülkemizde, ceza infaz sisteminde çocuk suçluların topluma kazandırılmaları hedefi
doğrultusunda Yargı Reformu Stratejisi (2015) alt başlığında yürütme modelinde yenilikler
gerçekleştirilmiştir. İlk olarak, çocuklara özgü oluşturulan “Bireyselleştirilmiş İyileştirme Sistemi“
ile her bir çocuk için ayrı bir iyileştirme programı oluşturulmaktadır. Ayrıca, suçlu çocuklara özel
eğitim evleri tasarlanarak, yaygınlaştırma çalışmaları devam ettirilmektedir (T. C. A. Bakanlığı,
2015).
Bireyselleştirilmiş İyileştirme Sistemi (BİSİS), her çocuk için ayrı bir durum saptamasının
yapılıp, ceza infaz kurumunda yürütülecek iyileştirme sürecinin planlandığı ve uygulandığı,
hükümlüye özel programın yürütülmesi için gerekli iyileştirici ortamın oluşturulduğu, sürekli
ölçme ve değerlendirme ile kendini denetleyen bir modelidir (Başkanlığı, 2023). Bireyselleştirilmiş
İyileştirme Sistemi, vaka yönetim sisteminin çeşitlerinden biridir. Ülkemizde uygulanan vaka
yönetimi sistemi ise birbirini etkileyen, aşağıdaki üç aşamalı bileşenden oluşur:
•
Araştırma, Değerlendirme ve Planlama; çocuk suçluların risk düzeyi ve durum
saptaması Araştırma değerlendirme formu (ARDEF) ile yapılır, sonunda her bir suçlu
çocuk için iyileştirme planı oluşturulmaktadır.
•
İyileştirici etkinlikler; örgün veya uzaktan eğitim çalışmaları, sportif faaliyetler, kendi
kabiliyetlerine göre serbest zaman etkinlikleri, kültürel veya sanatsal etkinlikler
(konferans, resim, müzik vb.), meslek kazandırma ve teknik eğitim çalışmaları, dini
gelişim ve manevi yardım faaliyetleri, psiko-sosyal danışmanlık hizmetlerdir.
•
İyileştirici Ortam; Bireyselleştirilmiş iyileştirme planlarının uygulanması ve plana
uygun yürütülmesi için fiziksel konfor ve psiko-sosyal destek sağlayan ortam
koşullarıdır (Ögel, 2014).
Farklı ülkelerde Günlük Yaşam Aktiviteleri
Yeni Zelanda’da yapılandırılmış günlük plan suçluların zamanının %90’nını düzenler. Bu
planda suçla ilgili müdahale, çalıştırılma, eğitim ve topluma kazandırma, spor ve kültürel
aktiviteler, sağlık kontrolleri gibi günlük ve aylık yapılandırmış eylemler, yönetim onaylıdır.
Geçirilen %10 zaman dilimi ise kişisel aktivite alanları olarak bırakılır (Corrections, 2005).
Güney Afrika’da çocuk suçluların onarıcı adalet ve yönlendirme programları yoluyla etkili
bir şekilde topluma yeniden kazandırılmalarını sağlamak, Sosyal Kalkınma Departmanının
sorumluluğundadır. Çocuk suçluların her biri için günlük yaşama planı yapılandırılmıştır.
İyileştirme faaliyeti planı düzenlenmekte, olası müdahaleleri belirlemek ve gerekli talimatları
vermek amacıyla vaka yönetimi komitesi tarafından çocuk suçluların sicili düzenli olarak
incelenmektedir (Africa, 2008). Çocuk suçluların günlük hayatı, belirli bir programa göre
gerçekleşir. Bu program, uyandırma, yoklama, sabah egzersizleri, yemek saatleri, işe ve okula
götürülme saatleri, çalışma saatleri ile spor etkinlikleri, telefon görüşmeleri ve yürüyüşler için
34