Şekil 2.3. Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu iyileştirici çevre tasarımı kuramsal kapsamı
Literatür çalışmaları incelendiğinde, ülkemizde çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının
iyileştirici çevresini tanımlayıcı herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle araştırma
kapsamında iyileştirici çevreyi tasarlamak ve iyileştirmenin seviyesini belirlemek için ilk olarak
mevcut mimari tasarım sorunlarının belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Mekânsal/bağlamsal
etkilerin iyileştirici çevre tasarımı faktörü olması nedeniyle bu etkiler çocuk, mekân ve ortam
başlıkları altında üç grupta incelenmesi gerektiği görülmektedir.
2.2. Ortam
Ortam bölümü, Çocuk suçluluğu, Ceza Adaleti İçindeki Çocukların Hapsedilme Koşulları,
Kurumsal Çocuk Suçlu Yönetim Sistemleri hakkında literatür çalışmalarından elde edilen bilgileri
ve iyileştirici mimarlık bağlamında ‘iyileştirici ortam’ kavramını ele alma biçimini sunmaktadır.
2.2.1. Çocuk Suçluluğu
Çocukluk kavramı, bugünün çocuk merkezli kültüründe de yansıtıldığı üzere, görece yakın
zamana ait bir fenomendir (Feld, 1999). Lloyd deMause, çocukluk tarihinin bir tür kâbus olduğunu
ve insanlığın bu kâbustan yakın zamana dek uyanamadığını dile getirmektedir (Mause, 1974).
Erikson ise ‘Çocukluk tüm güçlüklerin ve esaretin modeli, yetişkinlerin içsel baskılanmasını ve
kişisel kısıtlanmasına yol açan bir tür içsel sömürgeleştirme’ olarak gözlemlemiştir (Erikson,
Newton, & Erikson, 1973).
Çocuk suçluluğuna toplumsal düzeyde verilen tepkileri yorumlamak, toplum ve insan
etkileşimi üzerinde kurulan ilişkileri, yaşayış biçimlerini irdelenmeyi gerektirmektedir. Tarihsel
süreç içerisinde suç işleyen çocuklara müdahale edilme yöntemlerinin anlaşılmasıyla bugün
20