3.3. Sosyolojik Kuramlar İçinde yaşanılan sosyal çevrenin birey üzerindeki etkisi kaçınılmaz derecede büyük ve önemlidir. Kişi, çevresi ile sürekli etkileşim halindedir ve bu karmaşık etkileşim sonucu birey olarak toplumdaki yerini almaktadır. Çeşitli kriminoloji okulları arasında en geniş ve değişik fikirleri kapsayan sosyolojik görüşler, suç sebeplerini sosyolojik tarzda kartografik okulla incelemeye başlamış, sosyalist okulla devam eden süreç 20. yüzyılda yerini suçu sosyal çevrenin bir işlevi olarak izah eden görüşlere bırakmıştır (Sutherland-Cressey’den aktaran Dönmezer, 1984, s. 100-101). Manouvrier, Bournet, Lacassagne, Labord gibi yazarlar, doğuştan suçlu görüşünün muhalifleridir ve suçu, sosyolojik olarak açıklamaya çalışmışlardır. Örneğin Manouvrier, “insan bir alettir; bu aleti sosyal çevre kullanır” derken Lacassagne bakışını daha da genişleterek suça sürüklenmede kişisel bir etkinin de söz konusu olduğunu fakat bu etkinin, ikinci derecede önemsiz bir etkiye sahip olduğunu vurgulamıştır. Ona göre suçlu, bir mikroba benzetilebilir ve suçlu da mikrop gibi uygun koşullarda ve ortamda gelişip kuvvet bulur. Suçlu, toplumsal etkenler tarafından yaratılmakta ve her toplum, layık olduğu suçlulara malik olmaktadır (Dönmezer, 1984, s. 101). Sosyolojik okullar, sosyal faktörlerin suç davranışındaki sürece ilişkin görüşler bağlamında birbirinden ayrışmaktadır. Örneğin Tarde’ye göre suç süreci taklide bağlıyken (Dönmezer, 1984, s. 101), Zastrow’a göre kişinin suçlu olarak etiketlenmesi kişiyi suça teşvik etmektedir. Sosyolojik suç açıklamaları, suç ve cezalandırmayla ilgili yaptığı araştırmalar ve yazılar nedeniyle Emile Durkheim (1858-1917)’a dayanmaktadır. Durkheim, suçun her toplumda var olduğunu ve sadece biçim değiştirdiğini, suç olarak değerlendirilen davranışların zamana ve topluma göre farklılaştığını ifade etmiştir (Durkheim, 1986, aktaran Gürler, 2018, s. 91). Ayrıca Durkheim’a göre suç normal, toplumsal bir olgudur, kaçınılmaz ve yararlıdır. Çünkü suç, toplumsal gelişmeye zemin hazırlayarak toplu duyguların yeni bir biçim almasına öncülük etmektedir (Durkheim, 1995, s. 81). Suçun sebebi hususunda sosyolojik teoriler, üç unsura atıf yapmaktadır: “Sosyal değerler”, “sosyal normlar” ve “sosyal yapılar”. Sosyal değerler, kişinin amaç ve hedeflerini seçmesinde kullandığı ideal ve ölçüler; sosyal normlar insanların ve 72

Hedef paragraf seç3

Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle