2.3.3.3.1. Empatinin gelişimi Bebeklerin anne ile sürekli etkileşim içerisinde oldukları, tipik gelişen bebeklerin doğumdan kısa bir süre sonra annesinin sesine ve yüz ifadelerine tepki verdikleri bilinmektedir. Bu tepkiler bebeğin büyümesi ile gelişmektedir. Bilişsel empatinin gelişimi ise daha uzun sürede meydana gelmektedir. Okul öncesi dönemde Piaget ve Freud’a göre çocuklar ben merkezci olup, empatik tepki için yeterli bilişsel gelişime sahip değildirler[93], [94]. Yaklaşık 1 yaşa kadar olan dönemde bebeklerin empati ile ilişkili olabilecek duygu ve davranışları incelendiğinde, ilk bir haftada birinin ağlamasına karşılık verdiği, 6 ay civarında ise ağlayan bilinmektedir[95].Çocuklar 1-2 yaş yaşıtlarına civarında ilgi gösterebildikleri diğerinin üzüntülü olduğunu anlayabilmekle birlikte, kendisinden farklı ihtiyaçları olabileceği çıkarımını yapamadığı için uygun tepkiler verememektedir. Üç yaşından itibaren diğer insanların düşüncelerinin kendi düşüncelerinden farklı olduğunu, herkesin kendi bakış açısı olduğunu fark etmeye başlarlar. Çoğu toplumda okul başlangıcı olan 6 yaş civarında olayları başkası açısından görme ve buna uygun davranabilmeye başlamaktadırlar. Soyut düşünmenin de yine bu dönemde başlaması ile yanlarında olmayan insanların başlarına gelenleri de algılayabilirler. Çocuklar 10-12 yaş civarında tanımadıkları kişilere de empati duyabilirler. Küresel ısınma gibi tüm dünyayı ilgilendiren konular hakkında düşünmeye başlayabilirler[96]. 2.3.3.3.2. Empati ve şiddet eğilimi Özellikle duygusal empatinin şiddet içerikli eylemler ile ters yönde ilişkili olduğu bilinmektedir. Kişi karşıdakini anlayabildikçe, hayata onun açısından bakabildikçe kişiler arası yaşanan çatışma oranı düşecek veya bu çatışmalar daha sağlıklı bir şekilde yorumlanabilecektir. Bu sağlıklı yorumlama da kişilerin şiddet içerikli davranışlarının azalmasına yardımcı olabilecektir[97], [98]. Olumlu sosyal davranışlar veya başkalarına yarar sağlama niyeti ile gerçekleştirilen yardım etme, bağış yapma , iş birliği yapma, gönüllülük gibi prososyal davranışları gerçekleştiren kişilerin empati düzeylerinin daha yüksek olduğu bilinmektedir [99]. Tersine, saldırgan ve antisosyal davranışlar sergileyen bireylerin 35