1. GİRİŞ
Sosyal bir varlık olan insanoğlunun diğerlerinden tamamen bağımsız bir yaşam
sürmesi düşünülemez. Öte yandan, her bireyin kendisine özgü olması beraberinde fikir
ayrılıkları, anlaşmazlık ve dolayısı ile çatışmayı beraberinde getirebilmektedir.
Kişilerin bu çatışmalarda kendi çıkarları doğrultusunda karar vermesi veya
davranmasını beklemek olağan olmakla birlikte toplumsal hayatın devam edebilmesi
için bazı norm ve kuralların mevcudiyeti zorunludur. Bireyler, bu toplumsal düzene
uygun
kararlar
almayıp
uygun
eylemlerde
bulun(a)madıklarında
suça
karışabilmektedirler. Suç “toplum düzenini bozan ve işlenmesi kanunla yasaklanan
hukuka aykırı davranışlar” olarak tanımlanabilir. Suç, suçluluk gibi kavramların
geçmişi insanoğlu kadar uzun sürelidir. Toplumsal bir sorun olduğu kabul edilen suç
kavramının, psikolojik, ruhsal ve biyolojik gelişimleri devam eden çocuklarda da
görülebildiği bilinmektedir. Suç kavramının varlığı gibi çocuk suçluluğu da insanlık
tarihi boyunca var olmuştur ve bu durum da toplumsal sorunun parçalarından biri
olarak kabul edilmektedir.[1].
Çocuk suçluluğu; çocuğun kendisi, içinde yaşadığı toplumu, geleceği ve diğer
nesilleri de etkileyebileceği için son derece önemlidir. Ulusal ve uluslararası
kuruluşların araştırma ve iyileştirme çalışmaları ile bu konuya önem verdikleri ve bu
çocukları ayrı bir kanun veya kararname ile tanımlama çabaları dikkat çekmektedir.
Örneğin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bu konudaki bildirisi suça karışmış
çocukların henüz gelişim evresi içerisinde oldukları, gelişim ve değişim
gösterebilecekleri nedenleri ile onların suçlu olarak tanımlamaktan ziyade içerisinde
bulundukları faktörlerden dolayı suça sürüklenen çocuk olarak tanımlamasının daha
doğru olacağı yönündedir. Bu durum ülkemizde ise 5395 sayılı Çocuk Koruma
Kanunu (ÇKK) gibi tamamen çocuklara özel kanunlarla veya Türk Ceza Kanunu
(TCK) gibi genel kanunlarda bile çocuklara özel maddeler verilmesi ile
anlaşılabilmektedir. ÇKK’ya göre suça sürüklenen çocuk, ‘işlemiş olduğu bir fiil
sebebiyle hakkında alınmış bir güvenlik tedbiri bulunan, hakkında kovuşturma ya da
soruşturma yapılan çocuk’ ifadesi ile yer almaktadır [2].
1