umursamama ve aldırmama olarak belirtilmiştir. Bu kişiler soğuk ve aldırmaz olarak
tanımlanmıştır. Bu eklentiden katı-duyarsız özellik göstermenin davranım problemleri
ile ilişki olduğunu çıkarmak yanlış olmayacaktır [108].
KD özellikler, tanımında da geçtiği gibi iki bileşenden oluşmaktadır. Katı
bileşeni, davranışlarda empati yetersizliği, suçluluk duymama ve kötü davranışlar
yüzünden pişmanlık duymama boyutlarını içerirken; duyarsızlık bileşeni ise
davranışın diğer insanların duygularını önemsememe ve kendi performansının iyi ya
da kötü olup olmadığını umursamama boyutlarını içerir [107].
DB tanısında bu ek özelliğin olması durumunda çocukların duygusal, bilişsel
ve kişilik özellikleri açısından diğerlerinden farklılıklar gösterdiği, prososyal
özelliklerin kısıtlı olduğu ve daha kararlı ve şiddetli davranış sorunları, suça yatkınlık
ve saldırganlık sergileyebildikleri gösterilmiştir[107].
TDK tanımına göre katı, ‘hoşgörüsüz, acımasız, merhametsiz, zalim olan’
anlamlarına gelmektedir. Duyarsız kelimesi ise ‘duyarlı olmayan’ olarak
tanımlanmaktadır. Duyarlı ise ‘dış etkenlere karşı duyarlığı olan, duygun, hassas’
tanımlanmaktadır. Bu anlamda, duyarsız kelimesi; dış etkenlere karşı duyarlılığı
olmayan, hassas olmayan olarak tanımlanabilir[109]. Bu tanımlamalardan da
çıkarılabileceği gibi, KD özellikleri olan bireyler diğer kişilerin yaşadıklarını
hissetmeme, umursamama, pişmanlık/vicdan azabı duymama, sığ/yüzeysel ya da
yetersiz duygulanıma sahip olma, suçluluk hissetmeme, empati yapamama gibi
iletişimleri ve sosyal hayatı zorlayabilecek karakterlere sahip olabilmektedirler [110].
2.3.3.4.1. Katı-duyarsız özellikler ve şiddet eğilimi
Yapılan araştırmalarda katı-duyarsız özellikleri olan DB tanılı çocuklarda
saldırganlık, şiddetli davranım sorunları, suça karışma daha sık görülmektedir
[111].Bu özelliklerin %42-68 oranda genetik geçişli olabileceğini gösteren çalışmalar
da mevcuttur. Genetik geçiş olmasa bile ebeveynlerin mizaç ve kişilik özellikleri,
anne-baba-çocuk etkileşiminde katı-duyarsız özelliklerin sergilenmesi, tutarsız ve
soğuk davranmaları
bu özelliklerin çocuklarda gelişimi için risk faktörü
olabilmektedir [112], [113].
38
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle