Proaktif saldırganlık bir niyet doğrultusunda uygulanan eylem olup, çalmak,
alay etmek, korkutmak gibi amaçlarla uygulanabilir iken reaktif agresyon niyetli bir
şekilde gelişmeyen ve genellikle engellenmeye-ketlenmeye karşı olan agresyon olarak
tanımlanabilir [57].
2.3.3.1.1. Çocuklarda şiddet eğilimi
Ergenlik dönemi başlığı altında tartışıldığı üzere, bu dönemde genç kendini,
ailesini, çevresini ve toplumu sorgulamaya başlamaktadır. Bir gencin kendi benliği ve
kimliğinin tekrar oluşması süreci ergenliğe kadar edindiği tüm gerçeklik ve doğruların
yıkılıp kendine özgü bir kimlik ve kişilik geliştirebilmesi ile mümkün olacaktır.
Gencin kendi ile verdiği bu savaş, kendi içinde bir kaosa neden olduğu gibi aile, akran
ve toplumun diğer unsurları olan çeşitli çevresel faktörlerle de çatışmaya neden
olabilmektedir. Bu çatışmalar bazen ailede veya gencin etkileşim içerisinde olduğu
okul gibi diğer sistemlerde zorluk yaşanmasına neden olabilmekte, diğer bireyler
tarafından tolere edilmesi, katlanılması ve başa çıkılanabilmesinde zorluklar meydana
getirebilmektedir. Gerek ergenin kendi içindeki gerekse çevre ile olan bu çatışmalar
genci şiddet eğilimine sürükleyebilmektedir. Benzer olarak bu dönemde yaşanan stres
kaynaklar, gençleri kendine zarar verme veya intihar girişimi olmak üzere problemli riskli ve şiddet içerikli- davranışlara sürükleye bilmektedir [58].Bu çalkantılı dönemde
genç kendi içerisinde psikolojik, sosyal , biyolojik olarak uyumsuzluk içerisinde olup,
bunlarla baş etmeye çalışırken bilinçli ya da bilin dışı düzeyde şiddet eğilimine ve
bunun
daha
somut
dışa
yansıyan
yüzü
olarak
davranış
problemlerine
başvurabilmektedir [59].Artan davranış problemleri bir kısır döngü olarak ergenenin
sosyal ilişkilerini olumsuz etkilemekte; gencin sevgi ve şefkate ihtiyacının arttığı bu
dönemde gencin ebeveynlerinin sert tutumları ile karşılaşması ise durumu daha da
karmaşık bir hale getirmektedir. Ergenlik döneminin kendisinin neden olabildiği bu
problemli davranışlar aynı zamanda ergenlik döneminin sağlıklı olarak geçirilmesine
engel olabilmektedir.
Diagnostic
and
Statistical
Manual
of
Mental
Disorders-5[(Ruhsal
Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı-5(DSM-5)]’ye göre sadece erişkinlikte
konulabilecek bir tanı olan antisosyal kişilik bozukluğunun suça karışma ile ilişkili
olduğu bilinmektedir. Çocuklarda bu tanı kullanılamamakla birlikte, tanı kriterlerine
26