Yine hâkim ve savcı yardımcılarının mesleğe hazırlık sürecinin güçlendirilmesi suretiyle daha
işlevsel kılınması, eğitim döneminde tecrübeli hâkim savcıların gözetiminde yargısal süreçler
içerisinde daha etkin rol almaları amacıyla ihdas edilen hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesi
kapsamında ilk hâkim-savcı yardımcılarının atamaları 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilmiştir.
Uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözüme kavuşturulmasını amaçlayan yöntemlerden
biri olarak sistemimize kazandırılan arabuluculuk kurumunun etkinliğini artırmak amacıyla
yapılan çalışmalar sonucunda farklı alanlarda yer alan çok sayıda uyuşmazlık, adliyelere taşınmadan çözüme kavuşturulmuştur. Bu yöndeki diğer bir alternatif çözüm yöntemi de uzlaşma müessesesidir. Her iki yöntem ile mahkemelerin iş yükünün artmasının önüne geçilmesinin yanında taraflar arasındaki uyuşmazlıkların derinleşmeden çözülmesi sağlanmıştır. Birçok
alanda olduğu gibi bu alanda da güncel hususiyetleri esas alarak sürekli yaptığımız analiz
çalışmalarından elde edilen olumlu sonuçların sağladığı motivasyonla alternatif uyuşmazlık
çözüm yöntemlerinin daha da geliştirilmesi için yürüttüğümüz çalışmalar, önümüzdeki dönemde de devam ettirilecektir.
Bakanlığımızca yürütülen faaliyetlerin belirlenmesinde özellikle kadın ve çocuk hakları her
dönemde öncelikli olarak ele alınan konulardan olmuştur. Kadın ve çocuk haklarının etkin bir
şekilde korunması için bugüne değin idari faaliyetlerin yanı sıra çok sayıda mevzuat değişikliği
yapılmış ve bu alanda önemli tedbirler alınarak yeni uygulamalar geliştirilmiştir.
Artan iş yükünün yargılama sürelerinin uzamasına ve dolayısıyla vatandaşlarımıza sunulan
hizmetin kalitesinin düşmesine neden olmaması için mahkemelerin iş yükünün olabildiğince
azaltılması önemli bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Bakanlığımızca yargılamaların
hızlandırılması için birçok tedbir alınmakta olup yargı teşkilatının yeni kurulan mahkemelerle
desteklenmesine yönelik faaliyetler bu tedbirlerin başında gelmektedir. Bu kapsamda 2024 yılı
içerisinde adliye ve mahkeme sayılarının artırılması, ağır ceza merkezlerinin yetki alanlarına
yönelik çalışmalar yapılması, yeni ağır ceza merkezlerinin kurulması ve ihtisas mahkemelerinin sayısının artırılması başta olmak üzere sonuç almaya elverişli ve aynı zamanda etkili
birçok faaliyet hayata geçirilmiş, bu çalışmalardan yargılama süreçlerinin hızlandırılmasına
ilişkin olarak olumlu sonuçlar alınmıştır.
İstinaf kanun yoluna ilişkin sistemin güçlendirilmesi çalışmaları kapsamında, 2024 yılında
Denizli ve Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemeleri faaliyete geçirilerek faaliyette olan bölge adliye
mahkemesi sayısı 17’ye yükseltilmiştir. Yeni bölge adliye mahkemelerinin kurulması yanında
ayrıca istinaf süreçlerinin hızlandırılması amacıyla ihtiyaç bulunan mahallerde iş yükünü
karşılamak üzere bölge adliye mahkemelerinin daire ve hâkim sayıları da bu dönemde artırılmıştır. Önümüzdeki süreçte faaliyete geçirilmesi planlanan Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinin belirlenmesi ve faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalara ise devam
edilmektedir.
Rapor döneminde, Bakanlığımızca sunulan hizmetlerin zeminini oluşturan önemli mevzuat değişiklikleri yapılmıştır. Birçok alanda vatandaşlarımızın daha iyi hizmet alabilmesine imkân
sağlayan bu mevzuat değişikliklerinin önemli bir kısmı, yargı süreçlerinde karşılaşılan sorunların daha etkin ve hızlı yöntemlerle çözümlenmesini amaçlamıştır. Bu kapsamda olmak üzere;
02/03/2024 tarih ve 7499 sayılı, 07/11/2024 tarih ve 7531 sayılı, 14/11/2024 tarih ve 7532 sayılı
Kanunlar 2024 yılı içerisinde yürürlüğe girmiştir.
Anılan mevzuat düzenlemeleri kapsamında 6384 sayılı Kanun’da değişiklik yapılarak Tazminat Komisyonu’na yeni görevler verilmiş, Komisyon kararlarına karşı yasa yolu öngörülerek
Komisyon’un etkin ve hızlı kararlar alabilmesini sağlayacak yeni düzenlemeler yapılmıştır.
Böylelikle Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurudan kaynaklanan iş yükü önemli ölçüde
azaltılmış ve hak ihlali iddialarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasına katkı sağlanmıştır.