2.4.1.2. Sapmaya Tepki Olarak Sosyal Kontrol Yaklaşımı Sapma kavramsal olarak suç kavramından daha muğlak ve geniş bir anlama sahiptir. Bu sebeple, sapma ya da sapkın davranışların tanımlanması zordur. Sapma kelimesi sapmak fiilinden türemiştir ve genellikle, normal dışı, alışılmamış ve olağan olmayan davranışları ifade etmektedir. Sosyal kural ve beklentilerden farklı davranışları “sapıcı davranışlar” olarak tanımlamak mümkündür (Sokullu-Akıncı, 2007: 38). Sosyal bir problem olarak görünen sapma, ancak sosyal problemlerin tümünü kapsamamaktadır. Örneğin işsizlik sosyal bir problem iken sapma olarak görülmez. Bunun yanı sıra tecavüz, adam öldürme ve hırsızlık gibi sapmaların aynı zamanda sosyal problemler olarak görüldüğünü belirtmek gerekir. Toplumların davranışlarını yönlendiren ve biçimlendiren, insanlar tarafından kabul gören bazı temel normlar bulunmaktadır. Toplumlar, kabul ettikleri sosyal kontrol sayesinde üyelerinin söz konusu normlara uymalarını istemektedirler. Bu normlara uyulmaması halinde sosyal baskılar gerçekleşmekte ve bu durumda kontrolden çıkma durumu yaşanmaktadır ki bu da “sapma” olarak ifade edilmektedir (Üresinler, 2005: 22). İnsanların sapma sonucunda sergilediği davranışlar nedeniyle suç işlemeye yöneldikleri görülmektedir. Suç olarak görülmeyen bazı davranışların sosyal bir problem olarak toplumdaki kültürel ve sosyal işleyişi ve ahengi bozduğu belirtilmektedir. Bir anlamda insanların suç işlemesi için ortam oluşmaktadır. Yücel (2004: 45-46)’e göre, genel olarak, suçun işlenmesi durumu fırsatların oluşumuna bağlıdır. “Fırsatlarında büyük ölçüde potansiyel mağdurların davranışlarıyla şekillendiği görülmektedir.” Bununla birlikte, suç oranları üzerinde potansiyel suç mağdurlarına ait kolektif davranışın etkili olabileceğinin de altı çizilmektedir. Suçun işlenmesi, geniş çapta, bireyin karakteristik özellikleriyle ilişkili olabileceği gibi çoğu suç davranışı çevrenin etkisine bağlı olarak dış etkenlerle de yakından ilişkilidir. Böylece, sapma kavramının belirli bir toplum ve zamanda normdan ayrılık sergileyen davranışla ilişkili olduğu ileri sürülmektedir. Bu durumda, sapma davranışlarının bireyin topluma uyum sağlama girişimlerindeki süreçlerden kaynaklandığını söylemek mümkündür. Durkheim sapmanın toplumların tümünde bulunduğunu bu nedenle de normal olduğunu belirtmektedir. Hatta ona göre sapma, sağlıklı toplumların bir özelliğidir. Sapma olgusunun nedenlerini aşağıdaki gibi ifade etmektedir (Sümer, 2006: 73-75):  Sosyalleşmeyle ilgili nedenler,  Kişinin isteklerinin gerçekleştirilmesi kendi gücünün üstüne çıkması durumlarında bireyler sapma yoluyla sosyal baskıdan kendisini kurtarması,  Sapmalar karşısında yaptırımların zayıf olması, 60

Hedef paragraf seç3

Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle