sınıfındaki bir çocuğun kasaba bölgesindeki yoksul çocuğa kıyasla hırsızlık suçunu işleme yollarına veya uyuşturucu maddeye erişme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtmiştir (Işıktaç, 2013: 188). Merton’un gerilim kuramı, genel olarak, suç yoğunluğunun yalnızca alt sınıf kentsel bölgelerde değil, aynı zamanda yapılandırılmış bir eşitsizlik nedeniyle Amerikan toplumundaki alt sınıf ve dezavantajlı azınlık grupları arasında da yüksek olduğuna dikkat çekmiştir (Akers, 1999: 119). Merton’a göre, sosyal yapıda en anomik koşullara maruz kalan ve bu yapıda tutunmaya çalışan alt sınıfın sapkın veya suçlu davranışa en fazla katılım göstermesi tabii bir durum olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, Merton sosyal yapının özelliklerine göre, bireylerin davranışsal seçimlerinin belirlendiğini ve toplumun iyi veya kötü olarak şekillendirildiğini ifade etmiştir. Merton’un gerilim kuramının ülkemize yansıması ise, özellikle görsel medya aracılığıyla olmuştur. Günümüzde nispeten toplumun tüm üyelerine ve özelde gençlere egemen olan “kısa yoldan zengin olma” ve “bol para kazanma” felsefelerine sahip bireyler görselliğin etkili diliyle hesapsız harcama, lüks tüketim, zenginlik ve bol para gibi değerleri ihtiyaçları olarak benimseyerek bunları karşılamak adına sürekli motive edilmektedirler. Özellikle “köşeyi dönme” hayaline kapılan gençler arasında kazanç hırsı veya maddi başarı arzusu bilinçsiz olarak arttığı için gayrimeşru araçlara yapılan başvuru beraberinde sıklıkla suç ve sapkın davranış gözlenmektedir (Dolu, 2013: 14). Dolayısıyla, Merton’un gerilim kuramı, sosyolojide tartışmasız tüm büyük kuramların en önemlilerinden biri olarak klasikleşmiştir. Ancak Merton, anomi üzerine çalışmalarında sosyal yapı, alt sınıf, uyum ve konsensüse aşırı vurgu yapması nedeniyle temelde kusurlu bulunarak eleştirilmiştir. Buna bağlı olarak, yine de Merton’un katkılarının gerilim kuramından sonra geliştirilen sosyolojik suç kuramlarına -örn. Albert K. Cohen’in statü tıkanması kuramı ve Richard A. Cloward ve Llyod E. Ohlin’in ayırıcı fırsat kuramları- çerçeve oluşturduğu vurgulanmalıdır (Marshall, 1999: 33-34). Özetle, çağdaş suç kuramlarının çoğunun Durkheim tarafından ortaya konan ve Merton’un gerilim kuramına ilham kaynağı olan anomi kavramsallaştırması üzerine temellendiğini söylemek mümkündür. 2.3.1.3. Alt Kültür Kuramı Alt kültür kuramları, çocuk ve genç çeteler içindeki alt sınıfa mensup kimselerin, suçluluk ve sapma durumlarının üzerine odaklanan yaklaşımlardır (Kızmaz, 2005: 157-158). Albert K. Cohen’in bu kuramı oluştururken, Durkheim ve Merton tarafından geliştirilen “Anomi Kuramı”ndan etkilendiğini söylemek mümkündür. Çocuk suçluluğu alt kültür kuramı çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu kuramın temelinde, alt sınıfa mensup olan çocuk/genç erkeklerin çete gruplarında sergiledikleri suçlu davranışları vardır. Alt kültür kuramında suçun, toplumun tümünün kabul ettiği değerlerle alt gelirden olan grubun kabul ettiği değerlerin çatışmasından ortaya çıktığı vurgulanmaktadır. Cohen 1955’de yayımlanan “Deliquent Boys” (Suçlu Çocuklar) isimli çalışmasında kendisine ait olan gerilim kuramında bahsetmiştir. Cohen, Merton tarafından 50

Hedef paragraf seç3

Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle