lezyon bulunuyorsa vücuttaki dağılımları ve birbirleri ile vücut bölgesi, zaman ve oluş mekanizması ve kullanılan alet açısından uyumlu olup olmadıkları değerlendirilmeli, yaranın yaşamı tehdit edip etmediği belirtilmelidir.102–104 Fiziksel istismarın en sık karşımıza çıkan formu kaba dayak olmakla birlikte, sistematik ve tekrarlayıcı eziyete kadar geniş bir yelpazede değişkenlik gösterebilmekte, bunlara bağlı ortaya çıkan fiziksel bulgular da basit sıyrık ve morluklardan ölüme kadar geniş bir aralıkta değişebilmektedir.82,106–109 Fiziksel istismar olgularında en sık karşılaşılan başvuru şikâyeti düşme ya da küçük kazalar olup; en sık olarak başta ekimoz gibi cilt lezyonları, iskelet sistemi ve merkezi sinir sistemi bulgularına rastlanılmaktadır.97,99,110,111 Tüm vücut bölgelerinde istismara bağlı lezyonlar görülebilmekle birlikte, vücudun bazı bölgelerindeki lezyonların istismar sonucu meydana gelmiş olma olasılığının daha yüksek olduğu akılda bulundurulmalıdır. Baş-boyun bölgesindeki lezyonların özellikle zigomatik kemik ya da mandibula gibi kemiklere uyan yerlerde değil de yanak gibi yumuşak dokuların yoğun olduğu bölgelerde görülmesi, göz çevresi, çene, kulaklar, sırt, gluteal bölge ve üst bacakta saptanan lezyonlar fiziksel istismar açısından uyarıcı olabilirler.112 2.4.1.5.3 Fiziksel İstismar Mağduru Çocuklarda Ruhsal Bulgular Fiziksel istismar neticesinde çocukların zihinsel, fiziksel ve psikososyal gelişimi ciddi şekilde olumsuz etkilenmektedir. İstismarın ruh sağlığı üzerindeki etkileri çocukluk döneminin yanı sıra ergenlik ve erişkinlikte de sürebilmekte ve çeşitli davranış sorunlarıyla kendini gösterebilmektedir. Çocuğun maruz kaldığı şiddet ne kadar büyük ise çocuktaki ruhsal sorunlar da o kadar şiddetli olmaktadır.113 Çocukluk döneminde maruz kalının istismar ve ihmal davranışları ile, ergenlik döneminde kendine fiziksel zarar verme davranışları, intihar girişimleri ve disosiasyon arasında güçlü bir ilişki olduğu bildirilmiştir.114 Çocuklarda ortaya çıkabilecek bazı davranış değişiklikleri ya da ruhsal belirtiler fiziksel istismar açısından hekimler için uyarıcı olmalıdır. Bunlara çocuğun olağandışı şekilde ürkek, güvensiz ve temkinli oluşu, fiziksel temastan sakınması, sürekli tetikte olması, eve gitmekten korkması, hayvanlara ve çevresindeki diğer kişilere karşı fiziksel şiddet uygulaması, öfkeli tepkiler vermesi ve suç davranışları sergilemesi, oyunlarında veya çizdiği resimlerde agresyon temalarının olması, madde kullanımı, yangın çıkarma ve intihar eğilimi örnek gösterilebilir.115–118 42