2. GENEL BİLGİLER
Bu bölümde çalışmanın amaçları doğrultusunda; çocukların adli tıbbi ve ruhsal
değerlendirmesine yönelik kavramlardan, tarafımızdan rapor düzenlenmesi istenen olgu
gruplarından olan suça sürüklenme, istismar, kati rapor, maluliyet, velayet ve evlenme
izninden ve bu grupların değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gereken yasal
düzenlemelerden, bu düzenlemelere yönelik gerçekleştirilen tıbbi uygulamalardan
bahsedilecektir.
2.1
Kavramlar
Bu bölümde kavram olarak çocukluk, ergenlik, çocuğun bilişsel gelişim dönemleri ve
zekâdan bahsedilecektir.
2.1.1 Çocukluk Kavramı
İnsan hayatı; çocukluk, ergenlik, olgunluk, yaşlılık gibi belli başlı dönemlere ayrılabilir.
Çocuk henüz bedensel, ruhsal ve sosyal yönlerden olgunluğa ulaşmamış olan bireydir.1
Çocukluk kavramının tanımlanmasına yönelik birçok yaklaşım geliştirilmiş ve tanımlamalar
yapılmıştır. Yörükoğlu, çocuğu tanımlarken kendine özgü niteliklerinin olmasının yanı sıra
çocuğun hızlı ve şaşırtıcı değişimler gösterebilmesini vurgulamaktadır.2 Bir başka tanımda çocuk
sürekli gelişim içinde olan bir varlık olduğu söylenmiştir.3 Türk Dil Kurumu’nun (TDK)
tanımında ise çocukluk; yaş aralığı belirtmeden küçük yaştaki erkek veya kız veya bebeklik
ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak olarak belirtilmiştir.4
Çocukluk döneminin tam olarak hangi yaş dönemine karşılık geldiği konusunda disiplinler
arasında farklı görüşler bulunmaktadır. Bu dönemler ülkeden ülkeye de farklılık
göstermektedir. Bazı ülkeler çocukluk döneminin sona erdiği yaş olarak 18 yaşı kabul
etmemektedir. Örneğin İngiltere’de 18 yaşın olgunluğa erişme yaşı olmadığı
vurgulanmaktadır. Öte yandan Japonya’da 20 yaşında, Burkina Faso’da 20 yaşında,
Bolivya’da ise üst sınır olarak 21 yaşında kişinin reşit olduğu kabul edilmektedir.5
Gelişim psikolojisine göre çocukluk döneminin ergenliğin başlaması ile sona erdiği kabul
edilmekte olup ergenliğin başlangıç yaşı biyolojik, psikolojik ve toplumsal faktörlerin
etkileşimi ile farklılık gösterse de kabaca 12 yaş olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla henüz
ergenlik çağına ulaşmamış 12 yaşın altındakiler gelişim psikolojisine göre çocuk olarak kabul
edilmektedirler.6
7