İKİNCİ BÖLÜM
2. KAVRAMSAL ÇERÇEVE
2.1. Suç
Suç, insanlık tarihi kadar kadim, toplumsal bir olgudur. Evrensel anlamda suç;
yasalarca onaylanmamış ve ceza uygulamaları olan davranış örüntülerinin eyleme
aktarılması olarak tanımlanmaktadır. “Tarihe şöyle bir göz atıldığı zaman şu görülmektedir:
İmparatorlukların sınırları genişledikçe kargaşalar artmış, buna karşılık, ulusal duygu aynı
oranda zayıflamıştır. Ayrıca aynı kargaşada herkes kendine bir çıkar sağlama olanağına
kavuştuğu için, suç işleme eğilimi güçlenerek artmıştır (Beccaria, 2016: 45)”. Suçun
olmadığı hiçbir toplum yoktur. Her yerde ve her zaman, bir cezai yükümlülükle karşılaşacak
tarzda davranış gösteren insanlar olacaktır (Durkheim, 2004: 152). Bu açıdan olgunun
araştırılması, önem arz etmektedir.
Suç olgusuna bakıldığında topluma, mekâna ve zamana göre farklı anlamlar
taşımaktadır. Bir topluma göre suç olan bir eylem başka bir toplumda, mekânda veya
zamanda toplumsal olarak normalleştirilmiş bir davranış olabilmektedir. Bu nedenle suç
olgusunu araştırırken, araştırılan toplumun ve/grubun yapısını, değişkenliklerini, kişinin
kendisiyle ve grupla olan ilişkilerini, davranış kalıplarını ve suça neden olan etkenleri ele
alınmasını gerektiği için sosyolojinin toplumsal bir problem olarak suç olgusunu
araştırılmasının diğer disiplinler açısından daha fazla önem arz etmektedir. Aynı zamanda
suç; felsefe, biyoloji, psikoloji, sosyoloji, kriminoloji, antropoloji vb. bilimler tarafından
araştırma öznesi olduğundan disiplinler arası bir olgudur.
2.2. Sapma
Dünyanın tüm dillerinde sapma, belirli bir yoldan ilerlerken yoldan ayrılmak
anlamını taşır (Oktik vd., 2013: 4). Buna verilebilecek evrensel ve güzel örnek Sokrates’tir.
Sokrates’in; dönemin karanlığını aydınlığa dönüştürme çabaları ve düşünceleri onu idama
götürmüştü. Dönemin kural koyucu ve uygulayıcı yükümlülüklerini elinde bulunduran
kiliseye karşı tek başınaydı. Suçlanmıştı. Fakat onun yaftalamak, engellenmesine değil daha
çok sesinin çıkmasını sağlamıştı. Bu durum kilise tarafından toplumun ve yönetimin
düzenini,
uyumunu
bozacağı
düşüncesiyle
nitelendirilmiştir:
5
sapkın
bir
davranış/eylem
olarak