hızlı olan gelişimin, ergenlik dönemi sürecinde aynı hızla devam etmediği
görülmektedir. Ergenlik döneminde kemikler ağırlaştığı gibi hacim olarak da büyüme
göstermektedirler. Ergenlikte büyümenin en hızlı olduğu dönemde boy yılda yaklaşık
olarak 8- 10 cm. kadar uzamaktadır. Ergenlik dönemi boyunca beden ağırlığı kızlarda
yaklaşık 16 kg, erkeklerde ise 20 kg artış göstermektedir [15, 16].
Bu dönemde, pubik bölgede ve koltukaltında kıllanma, ciltte yağlanma,
göğüslerin büyümesi ve ilk menstruasyon (kızlar için), penis ve prostat bezinin
büyümesi, sesin değişmesi, ilk meninin atılması (erkekler için) görülebilmektedir.
Ergenlik döneminin sonunda, bireyin büyüme ve gelişmesi büyük oranda
tamamlanmıştır [15, 8].
4.1.2. Ergenlik döneminde bilişsel gelişim
Biliş, dünyayı öğrenmeyi ve beraberinde anlamayı kapsayan zihinsel
etkinlikler manasına gelmektedir. Algılama, bellek, muhakeme, düşünme ve kavrama
süreçlerini içermektedir [9].
Ergenler, okul çocuklarından sadece görünüş olarak değil, düşünce anlamında
da farklılık göstermektedir. Piaget, ergenleri ve yetişkinleri çocuklardan farklı kılan
özelliğin, ihtimal ile gerçek arasındaki nüansı bilebilmeleri olduğunu öne sürmektedir.
İlkokul çocuğu bir sorunla karşılaştığında o soruna karşı en tipik yaklaşımı, olayın
veya objenin kavrayabildiği özelliklerini izleyip, türlü somut işlem beceriler
yardımıyla aralarında ilişki kurmaktır. İlkokul çocuğu, problem çözümleme
yaklaşımında somuttur ve pratik aklını kullanmaktadır. Öte yandan ergen ve yetişkin,
ilk önce problemlerle ilgili ihtimalleri belirlemeye çalışmakta ardından geleceğe
uzanmaktadır. Duruma ilişkin muhtemel çözümleri sistematik olarak gözden
geçirmektedir. Ergen artık ihtimalleri göz önüne alabilir ve varsayımlar üzerine sebepsonuç ilişkileri kurabilmektedir. Ben merkezcilikleri ise onların çocuk ve yetişkin
düşüncesi arasında ikilemde kalmalarına neden olmaktadır [10, 15, 11].
Piaget, bilişsel gelişimin son evresinin 12 yaşında başlayıp ergenlik boyunca
sürdüğünü belirtmiştir. Ergen tıpkı bir yetişkin gibi soyut düşünebilir duruma gelmiştir
[17]. Bilgiyi yeni ve birden fazla farklı yollarla ustaca kullanabilmektedir. Ergenin
soyut kelimeleri anlama ve kullanma becerisi gelişmiş, felsefe, siyaset, din ve ahlak
gibi soyut konularda fikir edinmeye başlamıştır. Genç, bu dönemde artık kendi
6