memnuniyetini, bağımlılık, suç ve ebeveynliklerini tahmin etmede; sosyoekonomik
durum ve IQ’ dan daha önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır [66]. Dunedin’ de
özdenetim; dürtüsellik, sebattan yoksun olma, yüksek aktivite seviyesi, risk alma ve
çatışmaya fiziksel olarak cevap verme gibi ölçüleri ile değerlendirilmiştir [67].
Çalışmanın otokontol ve suç davranışı ile ilgili kısmına bakıldığında ise; daha zayıf
özdenetimi olan kız ve erkek çocuklar daha güçlü özdenetime sahip olanlara göre,
yetişkin olarak daha kötü sağlık durumuna, daha az varlıklı ve daha fazla suça sahip
olduğu sonucuna ulaşıldığı görülmüştür [68].
Çalışmamızın bulgularında görüldüğü üzere (bknz. tablo 6.3.2.) 12 yaşından
sonra suç davranışı sergileyip cezaevinde bir süredir kalan gençlerin “başarısız
özdenetim” olarak gruplandırdığımız davranışlara daha sık yönelmişlerdir.
Türkeş’ in 2004 yılında 12-19 yaş arasında 847 öğrenci ile yaptığı çalışmada
normal olmayan (sapkın) davranışlarda öz denetim ve aile içi denetim
mekanizmalarının etkileri incelenmiştir. Çalışma sonuçları; ergenlerin özdenetim
düzeyi ile sapkın davranış sergileme sıklıkları arasında yüksek sayılabilecek bir
korelasyon bulunduğunu göstermiştir. Bir diğer deyişle, özdenetim düzeyi düşük olan
ergenlerde (her iki cinsiyette de) sapkın davranış sergileme frekansı yüksek
bulunmuştur. Özdenetim değişkeninin cinsiyete göre analizinde ise özdenetim
düzeyinin puan ortalaması erkeklerin aleyhine olduğu sonucu bulunmuştur. Bu durum
ergenlik dönemi boyunca ele alınan tüm yaş grupları içinde benzer olduğu görülmüştür
[64].
Sağır’ ın (2019) ergenlerde dindarlık, özdenetim ve hayat memnuniyeti
ilişkisini incelemek amacıyla yapmış olduğu araştırma için 13-19 yaş arasında 550 lise
öğrencisi örnekleme dahil edilmiştir. Bu araştırmaya göre kız öğrencilere ait genel
özdenetim ortalamanın yüksekliği istatistiki açıdan anlamlı bir fark oluşturmuştur.
Ölçeğe ait alt boyutlar incelendiğinde yenileyici ve yaşantısal öz denetim boyutunda
kız öğrencilerle erkek öğrenciler arasında anlamlı bir istatistiksel fark varken onarıcı
öz denetim boyutunda grup homojenleşmiş ve anlamlı farklılığın ortadan kalktığı
görülmüştür. Yine aynı çalışmada farklı okul türlerinde öğrenim gören öğrenciler
farklı öz denetim beceri düzeylerine sahip olmalarına rağmen söz konusu değişken
arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki saptanamamıştır [30].
61
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle