gereksinimlerini de karşılayan bir ortam sağlamaktadır. Çocuğun suça sürüklenmesinde ise, bu temel gereksinimleri dengeli bir şekilde karşılanmaması durumu yer almaktadır. Yetersiz bakım ve yetiştirilme şekli; koşulsuz sevginin yetersizliği, ilgi, bakım, denetim gibi faktörleri içermektedir. Aile problemleri ise, anne- baba arasında sürekli çatışmanın olması, boşanma, psikiyatrik bir durumun varlığı ve benzeri problemleri içermektedir [7]. Doğum sırası, yoksulluk, aile yapısı, ailenin çocuğunu kabul etmemesi, disiplin anlayışı, ailenin genişliği, suç işlemiş kardeşler veya ebeveyn, ebeveynlerin madde kullanma durumları çocuk suçluluğu ile ilişkilendirilmektedir [35]. Çocuk yaş aldıkça toplumsallaşma sürecinde aile faktörü dışında etkisi artmış diğer etmenlerde bulunmaktadır [40]. Bunlardan ilk akla gelen çocuğun toplumsal yaşama ilk adımını attığı yer olan okul, çocuğun toplumsallaşmasında önemli derecede etkilidir. Çocuğun, akran grupları ile etkileşim kurma olanağı elde etmesini sağlar. Akran grupları, çocuk için bireysel bağımsızlığın kazanma, özerk halde toplum yaşamına uyum sağlama, kendini tanıma fırsatı kazanması açısından son derece önemlidir. Bununla birlikte, akran gruplarının çocuğun suça eğiliminin desteklenmesi gibi olumsuz bir payı da bulunmaktadır. Okuldan kaçma, çetelere dahil olma, akran zorbalığı ve benzeri suç niteliği taşıyabilecek davranışlar ortaya çıkabilmektedir [1, 7]. Okulda akademik açıdan başarısız olan ergen, yine kendine benzeyen başarısız bir arkadaş grubu aramaya meyilli olmaktadır. Okul başarısızlığı beraberinde okul ve ailenin ergeni kınaması anlamına gelmektedir. Bununla birlikte bu durum çocuğu psikolojik olarak olumsuz etkilemekte ve kendine duyduğu olumsuz duygular suçluluğa sebebiyet verebilmektedir. Okul başarısızlığı ve suçluluk, yoksulluk, parçalanmış aile, madde bağımlılığı ve çeteye üye olma gibi ortak nedenlere sahiptir. Bunun yanı sıra sadece okuldan sıkılma da çocuğu okuldan uzaklaşmasına/ yabancılaşmasına neden olmaktadır. Temel suçluluk görüşlerinin çoğu okulu, suçlu davranışa katkıda bulunan temel etken olarak görmektedir [35]. Ekonomik açıdan avantajlı olmayan bir çevredeki çocuk/ergen, temel gereksinimlerinin karşılanmasında ve eğitim fırsatlarından yararlanmada akranlarıyla eşit imkanlara sahip olamamaktadır. Çocuk/ ergen var olan bu fırsat eşitsizlikleriyle 26

Hedef paragraf seç3