CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU 6. AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET HÜKÜMLÜSÜ MAHPUSLAR 6.1. Tanım Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, Türkiye’de idam cezasının kaldırılmasıyla 2002 yılında bu cezanın yerine getirilmiş bir hapsetme yöntemi olup, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre bir kişiye verilebilecek en ağır cezadır. 29 Aralık 2004 tarihinde yürürlüğe giren Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’la düzenlenen infaz rejimi oldukça sınırlayıcı kurallar içermekte ve bu nedenle, ağırlaştırılmış müebbet hapis, diğer tüm hapsedilme biçimlerinden keskin biçimde ayrılmaktadır. Adli suçlardan ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 30 yıl sonra, örgütlü suçlardan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpuslar için 36 yıl sonra tahliye umudu vardır. Terörle mücadele yasasından ceza alan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü siyasi mahpuslar için ise bu cezanın infazı mahpusların hayatları boyunca devam etmektedir. Ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminin koşulları, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 25. Maddesi ve Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’ün 47. Maddesi ile belirlenmiştir. Bu kanunlar, ağırlaştırılmış müebbet hükmü verilen mahpusların; günlerinin 20- 23 saatini tek kişilik, 7-8 metrekarelik bir hücrede ve her türlü anlamlı sosyal temastan yoksun bir şekilde geçirmelerini öngörmektedir. Ayrıca ziyaret edilme, telefon hakkı, sosyal etkinliklere katılma ve çalışma yönünden diğer tüm mahpuslardan daha kısıtlı haklara sahip olan ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların, en hafif tabirle “olağanüstü bir infaz rejimi”ne tâbi oldukları söylenebilir. 6.2. Genel Durum Birçoğu uzun yıllardır ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olduğu için tecrit altında yaşamlarını sürdürmeye çalışan mahpuslar, 2022 yılında da pandemi düzenlemeleri ve yeni açılan S tipi, Y tipi ve Yüksek Güvenlikli hapishanelerin getirmiş olduğu düzenleme ve uygulamalardan fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak en çok etkilenen mahpus gruplarından biri olmuştur. Bunun yanında, 2022 yılında ekonomik krizin derinleşmesiyle tüm bu sorunları katmerlenmiştir. Türkiye hapishanelerinde ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpus sayısına ilişkin kamuoyuyla paylaşılan son istatistik, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün derneğimizin yapmış olduğu bilgi edinme başvurusuna 2014 yılında vermiş olduğu cevaptır. Verilen yanıta göre, “terör ve örgütlü suçlardan 126, adli suçlardan 1327 olmak üzere, toplamda 1453 hükümlü,” ağırlaştırılmış müebbetten hapsedilmiştir. Önceki yıllarda olduğu gibi, 2022 yılında da ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü mahpusların sayısına ilişkin hiçbir istatistik kamuoyuyla paylaşılmamıştır.39 https://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2021/10/2014.02.21-A%C4%9F%C4%B1rla%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F-M%C3%BCebbet-BilgiEdinme-2.jpg. Erişim Tarihi: 20.09.2023 39 79