CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU
LGBTİ+ mahpuslar, hapishane koşullarının yetersiz olduğu, koğuş kapasitesinin veya sayısının düşük olduğu
durumlarda, ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olmasalar dahi, ağırlaştırılmış müebbet hükümlülerinin tutulduğu
hücrelere yerleştirilebilmektedir. Bu durum, LGBTİ+ mahpusların infaz koşullarını doğrudan ağırlaştırmaktadır.
LGBTİ+ mahpusların tutuldukları tecrit koşullarına dair iç hukuktaki yargısal ve idari makamlara yaptığı başvurular
hakkında 2022 yılında olumsuz kararlar verilmiştir.
2013 yılında AİHM, “X-Türkiye” davasında, eşcinsel başvuranın hapishanedeki tecrit koşullarının ayrımcılık yasağını
ihlal ettiğine karar vermiştir. Ancak, aynı olayla ilgili AYM’ye yapılan “ceza infaz kurumunda cinsel yöneliminden dolayı
tek kişilik odada barındırılma nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddiasına
ilişkin” bireysel başvuru, Mart 2022’de, başvuru yollarının tüketilmemesi gerekçesiyle kabul edilemez bulunmuştur.20
Eylül 2022’de TİHEK tarafından Afyonkarahisar T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tekli tecritte tutulduğu için kötü
muamele yasağı ihlali yapıldığını ileri süren mahpusun başvurusuna ilişkin verilen kararda, cinsel yönelimi farklı olan
başvuranın maruz bırakıldığı bu koşullarla ilgili ihlal tespit edilmemiştir.21
TİHEK’in Aralık 2022’de verdiği kararda, Espiye L Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda kalan trans mahpusun başvurusunun
esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuran, cinsiyet kimliğine ilişkin rapor alma
sürecinin uzatıldığını, dilekçelerine cevap verilmediğini ve görüntülü görüşme hakkının kullandırılmadığını iddia
etmiştir. Başvurunun incelenmesi sırasında TİHEK tarafından başvuranla yapılan SEGBİS görüşmesi sonrası,
başvuru konusu sorunların tamamının idare tarafından çözüldüğü, bu sebeple mahpsun başvurusundan vazgeçtiği
belirtilmiştir. Ancak, başvuruda ileri sürülen ihlallerin, LGBTİ+ mahpusların tutulma koşullarında sıklıkla karşılaşılan
ihlaller olduğu açıktır.22
LGBTİ+ mahpusların tekli tecridin ayrımcılık veya kötü muamele yasaklarının ihlali olduğu iddiasıyla yaptıkları idari
başvurular da 2022 yılı boyunca usulden ya da esastan olumsuz sonuçlanmıştır.
Politika Önerisi:
LGBTİ+ mahpuslar hapishanelere yerleştirilirken dikkate alınması gereken temel kriterlerden biri olan “güvenlik”,
tecrit gibi bir sonuca yol açmamalıdır.
3.3.2. Dış Dünyayla İletişim
Mahpusların dış dünyayla iletişimleri, avukat görüşü, mektup, telefon ve açık/kapalı görüşlerle sınırlıdır. 2020
Mart ayı itibariyle, açık görüşlere kısıtlama getirildiği gibi, kapalı görüşlerde de hısım akraba olma veya kan bağına
sahip olma koşulu aranmaya başlamıştır. LGBTİ+ mahpusların aile bağlarının genellikle zayıf olduğu göz önünde
bulundurulduğunda, bu kısıtlamalar dış dünyayla bağlantılarına ciddi ket vurmuştur. Açık görüşlere getirilen kısıtlama,
2022 Mayıs ayına kadar devam etmiş ve LGBTİ+ mahpusların dış dünyayla iletişimini önemli ölçüde sınırlandırmıştır.
Anayasa Mahkemesi, B. No: 2018/27, 3.3.2022, https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/BB/2018/27.
TİHEK, B. No: 2022/287, 8.9.2022, https://www.tihek.gov.tr/public/images/kararlar/h4bl71.pdf. Ayrıca bkz. Tar, Y. (2022). TİHEK’e Göre LGBTİ+ Mahpusun Tecrit
Edilmesinde Sorun Yok! https://kaosgl.org/haber/tihek-e-gore-lgbti-mahpusun-tecrit-edilmesinde-sorun-yok. Erişim Tarihi: 25.10.2023
22
TİHEK, B. No: 2022/1418, 7.12.2022,https://tihek.gov.tr/public/images/kararlar/66wa68.12. Erişim Tarihi: 25.10.2023
20
21
56
Hedef paragraf seç3
Bir paragrafa bağla
Connect to an entity
Disable highlights
İçindekiler tablosuna ekle