CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU
VERİ TOPLAMA YÖNTEMLERİ
CİSST’in 2019 yılında hazırladığı raporda1 detaylıca bahsedildiği üzere, veriye ve bilgiye ulaşırken karşılaşılan zorluklar,
2022 yılında da devam etmiştir. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü internet sitesinde genel mahpus nüfusu ve bu
nüfusun yaş, cinsiyet, hüküm giyme durumu ve eğitim durumu gibi temel birkaç istatistiği aylık olarak paylaşsa
da özel ihtiyaç sahibi mahpuslara ilişkin veri paylaşılmamaktadır. Adalet Bakanlığı CİSST’in hapishanelere ilişkin
detaylı istatistiklere dair bilgi edinme hakkı kapsamında yaptığı başvuruları da yanıtsız bırakmıştır. Ayrıştırılmış veri
yokluğunun yanı sıra Türkiye hapishanelerinin sivil toplum örgütlerinin izleme faaliyetlerine 10 yıldır kapalı olması da
CİSST’in kendi izleme faaliyetlerini oluşturmasını zorunlu kılmıştır. CİSST uzun bir süredir mahpuslarla mektuplaşma,
Danışma Hattı aramaları ve avukat ziyaretleri gibi izleme araçlarını kullanarak karşılaştırılabilir veriler sunmayı
amaçlar.
CİSST 2022 yılında Türkiye’nin 66 farklı ilinde 222 farklı hapishanede tutulan 1427
mahpusa ulaşmıştır. Bu mahpuslardan yıl içerisinde 1842 mektup almış ve kendilerine
1781 mektup göndermiştir. Bunun yanında 260 mahpus ve mahpus yakınından da
danışma hattı aracılığıyla başvuru almıştır.
Kendisine gelen mektup ve danışma hattı başvurularının tasnifi için CİSST veritabanı sisteminden yararlanmaktadır.
Bu veritabanı, hapishanelere dair CİSST’e mektup, danışma hattı ve avukat görüşleri aracılığıyla gelen bilgilerin, hak
ihlalleri iddialarının izlenmesi için hazırlanan göstergeler aracılığıyla sınıflandırılmasına dayanır. CİSST bu raporda
hak ihlalleri iddialarına ilişkin sunduğu niceliksel verilerini veritabanından elde etmiştir. CİSST ayrıca başvurusunu
mektup ya da yakını aracılığıyla telefon yoluyla iletemeyen mahpuslara da sınırlı imkânları dâhilinde avukat
ziyaretleri ile ulaşmaya çalışmış, 26 hapishaneye yapılan 31 avukat ziyaretinde 56 mahpusla görüşülmüştür. Bu
görüşmelerin sonunda ziyareti gerçekleştiren avukatların mahpusların şikâyetlerine ilişkin aktarımlarını içeren
gözlem raporları da bu raporda başvurulan verilerdendir.
5
62
14
1
18
6
5
2
32
2
2
131
50
38
40
46
1
37
10
13
8
24
5
4
15
4
31
47
3
17
3
16
2
90
50
14
35
14
2
2
10
52
7
43
3
6
15
2
106
22
0
1
4
2
3
128
13
5
14
34
10
2
26
76
13
22
1
1-10
31-40
11-20
41-50
21-30
51+
Demirbaş H. B, Sağlam D. (2020), Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği Yıllık Rapor 2019. https://cisst.org.tr/wp-content/uploads/2020/11/cisst_yillik_
rapor_2019_TR-1.pdf Erişim Tarihi: 06.06.2023.
8