CİSST 2022 YILI HAPİSHANELER RAPORU Trans uyum sürecinin yürütüldüğü hastanelerin eğitim araştırma hastaneleriyle sınırlı olması, bu hastanelerin sayılı ilde bulunması, salgın öncesinde de trans mahpuslar için sorun yaratmaktayken, COVID-19 önlemleri kapsamında 2021 Aralık ayına kadar cinsiyet uyum süreci ameliyatları askıya alınmıştır.24 Uyum süreci aksayan bazı trans mahpuslar, 2022 yılı boyunca da süreçlerinin devamı için idari ve tıbbi işlemlerini baştan başlatmak durumunda kalmıştır. Bu durumun trans mahpuslar üzerindeki psiko-sosyal etkileri göz önünde bulundurulmamış, uyum sürecine başlayan ve süreci devam eden trans mahpusların uyum süreçleri yaklaşık iki yıl süresince askıya alınmıştır. Kimliklerindeki cinsiyet hanesinin düzeltilmesi ve böylece cinsiyetleriyle uyumlu hapishanelere yerleştirilmeleri için gerekli bu süreçlerin gerçekleştirilmemesi, mahpusların bazı koşullarda tekli hücrelerde, bazı koşullarda da LGBTİ+ koğuşlarında genel popülasyondan ayrı tutulmalarına sebep olmaktadır. 2022 Ocak ayında cinsiyet uyum ameliyatı tamamlanan trans mahpus Buse, 2022 yılı sonu itibariyle hala cinsiyetiyle uyumlu kimliğini alamadığını, dolayısıyla cinsiyetiyle uyumlu bir hapishaneye sevkinin sağlanamadığını belirtmiştir.25 Politika Önerisi: Trans mahpusların cinsiyet uyum süreçleri keyfi ve bürokratik engellerle aksatılmamalı, hormon ilaçlarının kullanımı ve cinsiyet uyum süreçleri uzman doktorlar tarafından takip edilmeli, süreç boyunca trans mahpuslar bilgilendirilmelidir. Politika Önerisi: Trans mahpusların uyum sürecinde belirli aralıklarla hastane sevkleri yapılmalı, hormon ilaçlarının yan etkileri vb. sorunlara yönelik tetkikler sağlanmalı ve diğer kontrollerle mahpuslar ameliyat sürecine hazırlanmalıdır. 3.3.7. İşkence ve Kötü Muamele Tecridin mahpuslar üzerinde fiziksel ve ruhsal olarak ciddi olumsuz sonuçları bulunmaktadır. LGBTİ+ mahpusların güvenlik gerekçesiyle ayrı koğuşlarda veya tek başlarına tutulmaları, onları personelden kaynaklı kötü muameleye daha açık ve kırılgan hale getirmektedir. Hapishanelerin denetimini zorlaştıran pandemi süreci, LGBTİ+ mahpuslara yönelik keyfi uygulama ve hak ihlallerini artırmış, bu durum 2022 yılı boyunca artarak devam etmiştir. Bu hak ihlalleri arasında cinsel şiddet, ekonomik şiddet, tecrit, sürgün, fiziksel ve psikolojik işkence gibi vakaları sıralamak mümkündür. Bu durum, 2020 yılı boyunca aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 26 Avrupa ve Orta Asya ülkesinde de aynı şekilde gerçekleşmiştir. Bkz. ILGA-Europe (2020) COVID-19 impacts on LGBTI communities in Europe and Central Asia: A rapid assessment report, https://www.ilga-europe.org/sites/default/files/covid19-lgbtiassessment-2020.pdf. Erişim Tarihi: 20.10.2023 25 Kepenek, E. (2022) Trans Mahpus Buse: Kadın Nüfus Cüzdanımı İstiyorum, Bianet, https://m.bianet.org/bianet/lgbti/265448-trans-mahpus-buse-kadin-nufuscuzdanimi-istiyorum. Erişim Tarihi: 17.3.2023. 24 60